“Luister naar je hart.”
“Ga je dromen achterna.”
“Geloof in jezelf.”

creatieElke keer als ik mijn Facebook pagina open zie ik ze weer staan, deze zogenaamde inspirerende uitspraken. Vaak compleet met golvende letters en panorama achtergrond. Het is de Nederlandse versie van The American Dream. Luister naar je innerlijke wensen en door hard te werken zullen je dromen uitkomen. Op zich is hier niks mis mee, het geeft mensen inspiratie en kracht om door moeilijke tijden heen te komen. En toch levert het bij mij een tweestrijd op. Aan de ene kant is de boodschap mooi en aan de andere kant vind ik het te dogmatisch en simpel. Tijd om hier eens wat dieper op in te gaan. Want wat nou als je dromen falen?

Uitdagingen, tegenslagen, teleurstellingen, we komen ze allemaal wel eens tegen. Het is voor veel mensen een reden om niet te beginnen aan het verwerkelijken van hun dromen. De risico’s die een uitdaging met zich meebrengt zijn te eng om aan te gaan. Het is het klassieke voorbeeld van iemand die een artiest wil worden. Hij/Zij krijgt te maken met onzekerheid en instabiele financiën. En stel je eens voor dat het nooit zal lukken om door te breken. Dan heeft hij/zij alles voor niets gedaan, toch? Deze persoon kan dus beter niet voor het artiestenleven kiezen, maar voor iets dat meer stabiel is. Dit noem ik ook wel het “Ja, maar”-fenomeen. Het draait om het wel willen streven naar iets, maar dit simpelweg niet aan te durven: “Ja, dat kan ik wel doen, maar…” Er is niets mis met stabiliteit verkiezen boven een passie. Er kunnen allerlei omstandigheden zijn waardoor dit de betere optie is, bijvoorbeeld om je kinderen een toekomst te kunnen bieden. Het gaat erom dat het “Ja, maar”-fenomeen zorgt voor het zien van (te) veel beren op de weg. Je laat je tegenhouden door onzekerheden en angsten die zich op het moment alleen maar in je hoofd afspelen. Je richt je, met de woorden van schrijver Terry Goodkind, op het probleem en niet op de oplossing. Het is daarom belangrijk om eens te gaan kijken naar hoe we wel met uitdagingen en tegenslagen om kunnen gaan.

Het eerste punt dat ik wil maken is het belang van creativiteit. Creativiteit is niet iets dat je hebt of niet hebt, het is een vaardigheid die je kunt trainen. Iedereen kan creatiever worden, er zijn tegenwoordig veel boeken beschikbaar die je hierbij kunnen helpen. Door creatief na te denken open je nieuwe wegen. Als weg A niet lukt, dan probeer je weg B. Lukt weg B niet, dan ga je naar weg C, enzovoorts. Het alfabet is lang en dan zijn er nog oneindig veel cijfers die je kunt gebruiken. Stel je voor dat je een verandering in je woning aan wilt brengen, maar weinig financiële middelen hebt. Je zou bij weg A al kunnen stoppen: “Ja, ik wil wel een nieuwe keuken, maar daar heb ik het geld niet voor.” Als je niet verder kijkt, dan zal je de andere wegen nooit ontdekken. In plaats van je kapot te staren op weg A, kan je het volgende doen: Weg A lukt niet, dus die laten we voor wat het is. We gaan eens kijken naar een andere optie, weg B. Wellicht ken je mensen die goed kunnen klussen en voor een klein prijsje je willen helpen. Misschien kan je de materialen via via ergens vandaan plukken. Gooi je vragen je netwerk in en kijk wat eruit komt. Levert dit niets op? Geen probleem, dan gaan we gewoon naar weg C: Er is wellicht een lerende klusser die graag als ervaring jouw keuken komt aanpakken. Of je kan met weg D je keuken in delen aan laten pakken, zodat je tussendoor wat kan sparen. En wat dacht je van een extraatje ergens verdienen als zijnde weg E? Zoals je ziet zijn er zo veel opties beschikbaar die je nooit zou ontdekken als je alleen maar kijkt maar weg A: “Ja, maar…”

Dit brengt mij op het volgende punt: Denk, zoals eerder aangegeven, aan de oplossing en niet aan het probleem. De manieren die niet lukken, die lukken niet. Het heeft geen enkele zin om hierbij stil te blijven staan. Kijk naar datgene wat wel kan door bijvoorbeeld verschillende wegen op te zoeken. Stel dat je een product verkoopt en je ontdekt dat er vraag is buiten je huidige bereik. Staar dan niet naar het feit dat het op dit moment te ver weg is. Zoek naar een manier waarop je je bereik kan vergroten en zo je product daar aan de man kan brengen, waar erom gevraagd wordt. Denk in de oplossing. Een mooie manier van toepassing hiervan kan je vinden in mensen die door omstandigheden chronisch ziek zijn geworden en toch doorgaan. Er moet zeker ruimte zijn om dit verlies te erkennen en er te laten zijn, maar daarnaast straalt er ontzettend veel kracht uit de mensen die ondanks alles toch kijken naar wat ze nog wel kunnen en behalen. Als ergens het “Ja, maar”-fenomeen wordt vermeden, dan is het hier wel.

Tot slot wil ik nog een laatste punt maken wat betreft tegenslagen: Falen is niet erg. Ja, het is heel rot als datgene waar je je zo voor hebt ingezet niet lukt. Er moet zeker ruimte zijn om deze teleurstelling te kunnen uiten. Daarnaast is het echter nooit zo dat je er niets uit kunt halen. Wat je ook probeert, ook al mislukt het, je kunt er altijd van leren. Alleen al door te weten hoe iets niet moet, gaan je kennis en je vaardigheden omhoog. In die zin kan je helemaal niet falen. Elke ervaring, goed of slecht, kan je iets meegeven voor de toekomst. De meest succesvolle mensen op deze planeet hebben heel vaak gefaald voordat ze succes behaalden. Leren lopen gaat nu eenmaal gepaard met af en toe op je gat vallen. De weg naar datgene wat je wilt bereiken is eng, duurt heel lang en is heel moeilijk. Het is gewoon zwaar om jezelf steeds weer op te pakken en je in te blijven zetten. Maar kijk naar het doel dat aan het einde van die weg staat. Is dat deze lange weg waard? Dan zou ik er zeker voor gaan, oftewel: “Luister naar je hart, geloof in jezelf en ga je dromen achterna.” Simpel en dogmatisch, maar stiekem ook wel een beetje waar.

Geschreven door: Dea Boom, online psycholoog van Psychologenpraktijk Boom