slaapprobleemSlaap is van essentieel belang voor gezondheid en welzijn, maar ongeveer één op de tien heeft moeite met in- of doorslapen. Daardoor bouwen zij een slaaptekort op. Dat leidt naast slaperigheid overdag ook tot lusteloosheid, vertraagde spraak, verminderde emotionele reacties, verminderd geheugen en een onvermogen om ingewikkelde taken goed uit te voeren.

Individuele slaapbehoeften verschillen van persoon tot persoon. In het algemeen geldt dat mensen acht uur slaap per nacht nodig hebben. Echter, sommige mensen zijn in staat om te werken zonder slaperigheid of sufheid na slechts zes uur slapen. Psychologen en andere wetenschappers hebben aangetoond dat slaapproblemen direct of indirect te verbinden zijn aan afwijkingen in de volgende systemen: hersenen en het zenuwstelsel, hart- en vaatstelsel, stofwisselingfuncties en het immuunsysteem.
Stress is oorzaak #1 van kortdurende slaapproblemen. Als die niet goed aangepakt worden, kunnen ze blijven bestaan nadat de oorspronkelijke stressor geen rol meer speelt. Verder is vastgesteld dat het drinken van alcohol of cafeïnehoudende in de namiddag of avond de slaap verstoren.
Volgens de onderzoekers is het slaappatroon verdeeld in vijf fasen, die gekenmerkt door veranderingen in de hersengolven. In de ochtend is er sprake van snelle oogbewegingen, of REM-slaap. Op dat moment ontspannen de de spieren en treedt dromen op. Recente herinneringen kunnen dan worden verankerd in de hersenen.

Volgens onderzoekers helpen de volgende tips slaapproblemen tegengaan:
* Houd een regelmatig schema van naar bed gaan en opstaan aan. Sta elke ochtend (dus ook in het weekend) rond dezelfde tijd op.
* Drinken geen cafeïne (koffie, chocolademelk, cola) vier tot zes uur voor het slapen gaan. Minimaliseer het gebruik ervan overdag.
* Ga niet roken vlak voor het slapengaan, rook niet als u wakker wordt tijdens de nacht
* Vermijd alcohol en zware maaltijden vóór slapen
* Zorg voor regelmatige lichaamsbeweging
* Minimaliseer geluid, licht en een overmaat aan warme en koude temperaturen in de slaapkamer
* Probeer wakker te worden zonder een wekker
* Probeer een bepaalde periode elke nacht steeds iets eerder naar bed te gaan. Zo is slaaptekort snel te verminderen.
* Gebruik het bed alleen maar voor het slapen
* Vermijd dutjes overdag

Therapie
Wanneer je het niet redt met deze tips, is cognitieve gedragstherapie (CGT) het overwegen waard. CGT heeft grote kans van slagen bij mensen die lijden aan chronische slapeloosheid. Hierin krijgt men bijvoorbeeld de opdracht om een slaapdagboeken bij te houden, waarmee een nauwkeurig beeld van iemands slaappatronen ontstaat. In CGT is doorbreken van de niet kloppende gedachten en de angst over slapen het doel. Dankzij deze therapie bereikt een derde deel van de mensen met slapeloosheid een normale slaap. De meeste symptomen nemen af met 50 procent. Als slapeloosheid samengaat met andere psychische stoornissen zoals depressie, moet,de eerste behandeling gericht zijn op de onderliggende aandoening.
Wanneer mensen last hebben van slapeloosheid proberen ze meestal het tekort te compenseren door lang uit te slapen tijdens de ochtend of zeer lang in bed te blijven. Deze maatregelen maken het probleem eerder erger. De angst om niet voldoende te slapen en zorgen daarover maken het probleem er ook niet beter op. Daarom richt de behandelingen zich op bijstellen van de slechte slaapgewoonten. En ook op de zorgen en niet kloppende overtuigingen over slapen werken. Medicatie (zoals Melatonine) kan een rol spelen in het doorbreken van de slapeloosheid, maar alleen met gedragstherapie valt echte verbetering voor elkaar te krijgen.

(National Sleep Foundation)