Depressie is net als de griep een vorm van besmettelijke aandoening, die in dit geval sociaal kan worden doorgegeven van het ene op het andere gezinslid. Depressie maskeert zich meestal in de vorm van een lichamelijke ziekte of prikkelbare stemming. Pessimisme, sarcasme en zwijgen worden dan de overheersende stijl van communiceren.



Gezinnen kunnen voorkomen dat depressiviteit blijvend een onderdeel uit gaat maken van ieders leven door de volgende richtlijnen te volgen:



* Wees alert op signalen van depressiviteit bij gezinsleden. Hoe eerder de stoornis onderkend wordt, hoe effectiever hulp kan werken. Bij kleinere kinderen kunnen deze signalen bedekt zijn achter opstandig gedrag. Bij schoolgaande kinderen zijn onderpresteren en zich terugtrekkende meest voorkomende eerste signalen.



* Probeer actief te werken aan positief denken en op een positieve manier praten met elkaar.

Negatief denken wordt vaak van generatie op generatie doorgegeven. Dit moet doorbroken worden. Zo kan een vader bijvoorbeeld negatieve verwachtingen uiten over de toekomst van zijn zoon of nooit tevreden zijn met een zes of zeven als cijfer. Dat zijn beiden illustraties van negatief denken.

Tegenhangers van positief denken zijn:

– Catastroferen of de negatieve kanten van een gebeurtenis overdrijven

– Personaliseren: jezelf of het kind aanwijzen als oorzaak van een vervelende gebeurtenis

– Zwart/wit denken: complexe situaties reduceren tot een simpel alles of niets (“je bent perfect of kansloos”)

– Overgeneraliseren: een teleurstelling zien als deel van een niet te voorkomen negatief patroon

– Filteren: de aandacht alleen maar laten uitgaan naar de negatieve aspecten van een gebeurtenis



* Zorg ervoor dat het gezin veel positieve, gezellige ervaringen meemaakt die als een buffer kunnen dienen in moeilijkere tijden. Omdat negatieve gebeurtenissen zo veel lading hebben, moet er een groot aantal positieve ervaringen tegenover staan.

Ga na of de interacties in het gezin voldoen aan het label positief of negatief. Probeer dus het aantal positieve momenten te vergroten door bijvoorbeeld bioscoopbezoek.



* Bespreek met elkaar de emotionele behoeften die men de komende week heeft. Daardoor kunnen veranderingen tegemoet worden gezien met minder spanning. Als een kind bijvoorbeeld een belangrijke repetitie heeft in de komende week, kan de ouder afspreken dat ze de daaraan voorafgaande avond aanwezig is voor het bieden van wat steun.

Nagaan of ieder lid voldoende tevreden is draagt bij aan het gevoel van verbondenheid. Dat gevoel is als een valscherm in sombere periodes. Door net zoveel aandacht te laten uitgaan naar gevoelens als naar gezinsactiviteiten ontstaat voldoende bescherming tegen depressiviteit in het gezin.

(Psychology Today)