Uit een onderzoek van een team van de Harvard Medical School is gebleken dat naast dopamine ook mogelijk de stof GABA betrokken is bij het vrijgeven van dopamine. Deze ontdekking kan leiden tot meer kennis over hersenstoornissen als Parkinson, maar ook drugsverslaving en psychische aandoeningen als schizofrenie en obsessieve-compulsieve stoornis.

Tot nu toe is altijd gedacht dat het tekort aan dopamine de hoofdoorzaak was bij aandoeningen als Parkinson. Het onderzoeksteam van Bernardo Sabatini onderzocht met muizen de dopamine neuronen in de striatum. De striatum is een gebied in de hersenen die betrokken is bij zowel bewegen als leren. De dopamine neuronen in dit hersengebied geven dopamine af. De stof dopamine zorgt ervoor dat we lopen, spreken en kleine precieze handelingen uitvoeren zoals typen.

Bij mensen met Parkinson sterven de cellen die dopamine afgeven af, en hierdoor gaat ook hun bewegingsvermogen verloren. De huidige medicatie voor Parkinson bevat stoffen die door hersencellen omgezet worden in dopamine.

Het team van Sabatini ontdekte echter dat tijdens het vrijgeven van dopamine ook de stof GABA vrijkomt. GABA is een stof die de activiteit van neuronen juist afremt. De aanwezigheid van GABA is voor de onderzoekers een verklaring waarom de aanvankelijke verbeteringen bij Parkinson patiënten na verloop van tijd weer afnemen.

Normaal gesproken worden andere neurotransmitters geblokkeerd bij onderzoeken waarbij dopamine activiteit wordt onderzocht. De blokkade moet de activiteit van dopamine duidelijker in beeld te brengen. Tijdens het onderzoek van Sabatini kwam medeonderzoeker Nicolas Tritsch op het idee de cellen in de natuurlijke stand te houden. Dus niet de andere cellen te blokkeren.

Bij het activeren van de dopamine neuronen wilde Tritsch de striatale neuronen observeren, maar ontdekte tot zijn verrassing de snelle remming van de striatale neuronen. Dit wees hem op de aanwezigheid van een andere neurotransmitter, wat GABA bleek te zijn.

De stof GABA wordt gedragen en vervoerd door het eiwit VGAT. Het onderzoeksteam van Sabatini remde de aanmaak van VGAT. Hierdoor ontdekten de onderzoekers dat dopamine neuronen ook GABA vrijgeven, zelfs in afwezigheid van het eiwit.

Volgens Sabatini brengt dit onderzoek andere dopamine onderzoeken in een ander daglicht. Volgens hem moet nu bekeken worden welke effecten bij Parkinson te wijten zijn aan dopamine en welke aan GABA. Dit onderzoek is een begin van nieuwe onderzoeken die in beeld moeten brengen wat GABA doet en of andere neurotransmitters nog betrokken zijn. “Deze bevindingen belichten hoe weinig we uiteindelijk weten over de basiskenmerken van de cellen in de hersenen”, aldus Sabatini.

Nicolas X. Tritsch, Jun B. Ding, Bernardo L. Sabatini. Dopaminergic neurons inhibit striatal output through non-canonical release of GABA. Nature, 2012; 490 (7419): 262 DOI: 10.1038/nature11466

Bron: Science Daily