Koppels delen vaak risico op problematisch drankgebruik

Mensen, die gevoelig zijn voor alcoholproblemen, trouwen vaker met iemand die ook een hogere kans op problematisch drankgebruik heeft. Dit blijkt uit onderzoek naar 5.974 tweelingen geboren tussen 1902 en 1964 en 3.814 van hun echtgenoten.

Vaak trouwen mensen met partners, die op hen lijken. Dit betreft niet alleen gelijkenis in socio-economische status of buurt waarin men opgroeit, maar ook overeenkomsten in persoonlijkheid en gedrag spelen een rol.

De verhoogde kans op alcoholproblemen, betekent niet dat beide partners ook daadwerkelijk alcoholproblemen krijgen. Wel hebben kinderen van deze ouders een verhoogde kans om een alcoholverslaving te ontwikkelen, omdat zij van beide ouders het verhoogde risico kunnen erven. (Alcoholism: Clinical and Experimental Research, mei 2007)

Wiet kan tot psychoses leiden

Opnieuw wordt met nieuwe data aangetoond dat wiet een schadelijke effect heeft op de hersenen. Deze softdrug kan psychotische kenmerken opwekken bij sommige mensen die daarvoor gevoelig zijn. Hallicunaties en paranoia zijn daarvan dan het vervolg.

Dit stellen Britse artsen die hersenscans bekeken van 15 vrijwilligers, die twee actieve ingrediënten van cannabis in een lage dosering toegediend kregen. Ze kregen alle 15 ook een placebo om te kijken wat het effect was van een pil waar niets in zit. Uit de gegevens blijkt dat THC tot een tijdelijke psychose kan leiden. Dit kan schade toebrengen aan de hersenen.
Al lange tijd wordt cannabis in verband gebracht met psychosen, maar nu is duidelijk geworden wat het werkingsmechanisme is. THC doet iets met de activiteit in de frontale hersengebied. Dit gebied wordt in verband gebracht met het beheersen van niet-passende emotionele en gedragsmatige reacties op situaties.
Uit een ander onderzoek komt naar voren dat cannabis de psychotische kenmerken van schizofrenen verergert. Onduidelijk is waarom mensen met schizofrenie toch vaak wiet gebruiken, terwijl zo overduidelijk voor hen moet zijn dat het gebruik hiervan hun nare symptomen doet toenemen. Wanneer exact bekend is hoe dit op het niveau van hersenen verklaarbaar is, komt de genezing van schizofrenie en psychosen een flinke stap dichterbij.

(Reuters, 10 mei 07)

Wandelen vergemakkelijkt stoppen met roken

Slechts 5 minuten per dag flink doorstappen kan rokers helpen om van de verslaving af te komen. Lichte vormen van lichaamsbeweging, zoals wandelen, verminderen de ontwenningsverschijnselen.

rokenstoppen.jpgDeze conclusie volgt uit een review van 12 onderzoeken naar de samenhang tussen bewegen en verminderen van de afhankelijkheid van nicotine. De sterkte van het effect van lichaamsbeweging is opmerkelijk. Het effect zou zelfs vergelijkbaar zijn met die van nicotinepleisters. Omdat de effecten van lichaamsbeweging waarschijnlijk korte tijd aanhouden, komt de drang naar nicotine vanzelfsprekend terug enige tijd na het trainen. Wie wil stoppen met roken zou daarom ook andere maatregelen moeten toepassen om de kans op succes te vergroten.
Lichaamsbeweging zorgt ervoor dat er meer dopamine wordt aangemaakt, wat de afhankelijkheid van nicotine vermindert.

(Addiction)

Herstel van hersenschade als gevolg van alcohol mogelijk

Bovenmatig drinken kan hersencellen beschadigen, maar de hersenen kunnen een deel van die schade repareren, als gekozen wordt geheelonthouding.  

Slecht spreken, zien en lopen na een aantal glazen zijn tijdelijke effecten van alcohol. Er zijn ook negatieve gevolgen op de lange termijn. Uit dieronderzoek is naar voren gekomen dat alcohol de ontwikkeling van nieuwe hersencellen bij volwassenen verstoort. Bekend is ook dat drank tijdens de zwangerschap schade toebrengt aan de hersenen van de baby.  

Het schadeherstellend vermogen is in Duits onderzoek aan het licht gekomen door metingen van het volume en de functies van de hersenen van alcoholisten, die voor een periode van zeven week geen druppel alcohol meer mochten innemen. Hersenscans maakten duidelijk dat in die periode van zeven weken het volume van de hersenen met 2% toenam. De vrijwilligers presteerden daarna ook beter dan voorafgaand aan de geheelonthouding op cognitieve taken voor de aandacht en concentratie. De hersenen kunnen alleen de schade voor een deel herstellen, als er geen alcohol meer wordt ingenomen, benadrukken de onderzoekers.

(Brain 2007 130(1):36-47)

De wil om te veranderen is soms niet genoeg

Het kan heel lastig zijn om te bepalen welke persoonlijkheidskenmerken prima zijn en je bijzonderheden illustreren en welke niet alleen afwijkend zijn, maar ook om bemoeienis van hulpverleners vragen. Om dit te weten, zou je je eigenlijk moeten afvragen of het gedrag je remt of een negatieve invloed heeft op je dagelijkse bezigheden.

Dacht men vroeger nog dat de wil om te veranderen genoeg was om tot verandering te komen, nu weten we dat de hersenen zich niet altijd laten sturen. Dat geldt bijvoorbeeld bij angst en spanning, die zelfs tot paniekaanvallen kunnen leiden en verergerd worden door alcohol, koffie en sommige drugs. Sommige angststoornissen openbaren zichzelf in obsessief-compulsief gedrag, waarbij tientallen malen handen wassen nog niet voldoende lijkt.

Als vrienden en familieleden klagen over een bepaald gedragskenmerk is het tijd om je af te vragen of een professionele hulpverlener iets voor je kan betekenen. De huisarts is een goede start. De hulp kan ertoe leiden dat je zelf weer de touwtjes in handen krijgt, doordat angst weer onder controle komt.

(YOU: The Owner’s Manual. Roizen, M. F., Oz, M. C., New York: HarperCollins.)

Rookverslaving erfelijk bepaald

Het aantal sigaretten dat een roker per dag oprookt is erfelijk bepaald. Of een jongere begint met roken, hangt voor een groot deel af van zijn omgeving.

Rokende vrienden en familieleden vergroten de kans dat iemand gaat roken. Die conclusies volgen uit een promotieonderzoek van Alkmaarder J. Vink.

Zij ondervroeg ruim 16.000 tweelingen en hun familieleden. Met DNA-onderzoek aan de hand van speekselmonsters achterhaalde zij op welke chromosomen de genen liggen die een rol spelen bij roken. Uit die analyse bleek dat verschillende genen een bijdrage leveren aan gevoeligheid voor nicotineverslaving. Iemand die deze genen bezigt, hoeft niet perse verslaafd te raken.

Rokers met een erfelijke aanleg kunnen volgens de onderzoekster nog steeds stoppen, al zal het voor hen waarschijnlijk moeilijker zijn.

(NWO)