Slaap verslechtert door angst en spanningen

Uit een recent Amerikaans onderzoek blijkt dat ongeveer één op de vijf volwassenen bijna voortdurend teveel angst of stress ervaart. Dit gaat bijna altijd samen met slaapmoeilijkheden.

Stress en angst zijn een normaal onderdeel van het leven. Echter, angststoornissen gaan een stap verder. Als deze niet goed worden gediagnosticeerd, kunnen de gevolgen voor de kwaliteit van het leven verstrekkend zijn. Met name de slaap wordt aangetast, wat kan leiden tot prikkelbaarheid of verminderde concentratie. De angststoornis laat zich overigens goed behandelen.

Het Amerikaanse onderzoek laat zien dat angststoornissen het vaakst voorkomen bij volwassenen die jonger zijn dan 55 jaar. Vooral de groep jongvolwassenen van 18 tot 24 jaar blijkt hier last van te hebben, waarbij de kans vele malen vergroot wordt als er kinderen zijn of als er sprake is van werkloosheid.
Uit onderzoek is ook bekend geworden dat met diverse maatregelen slaapmoeilijkheden effectief getackeld kunnen worden. Om slapen te vergemakkelijken houd je het beste een bepaald (ontspannend) ritme aan in de avond. Het is beter om niet vlak voor het slapengaan tv te kijken, de computer te gebruiken of rekeningen te betalen. Verder vermijd je het beste koffie, chocolade en cola voor het slapengaan. De slaapkamer kan het beste alleen gebruikt worden voor het slapen. Probeer stressvolle situaties zoveel mogelijk buiten de slaapkamer te houden. Verder zou deze donker, koel en rustig moeten zijn.
En als je slecht slaapt, kun je beter niet op de wekker gaan kijken hoe laat het is.

(Anxiety Disorders Association of America)

Gebruik mobiele telefoon kan leiden tot vermoeidheid

Valt uw kind al bij het ontbijt in slaap? Wellicht komt dit door het gebruik van hun mobiele telefoon na bedtijd. Dit is de conclusie van een onderzoek dat uitgevoerd is aan de Katholieke Universiteit Leuven.

Aan het onderzoek deden 1656 Vlaamse leerlingen mee. De gemiddelde leeftijd van de jongste groep was 13.7 en van de oudste groep 16.9. Slechts 38% van de scholieren zei na bedtijd nooit hun mobiele telefoon te gebruiken. Degenen, die hun mobieltje maximaal één keer per maand na bedtijd nog gebruikten, hadden 1.8 keer zoveel kans om een jaar later zeer vermoeid te zijn. Zij, die vaker dan één keer per week na bedtijd nog belden en/of smsten, hadden 5.1 keer zoveel kans op ernstige vermoeidheid een jaar later.

Niet alleen het daadwerkelijke gebruik ervan zou bijdragen aan vermoeidheid. Ook het aan hebben staan van je mobiele telefoon en het wachten op een telefoontje en/of berichtje kan ervoor zorgen dat je wakker blijft en slaap tekort komt. Kortom, ben je vermoeid? Probeer je mobiele telefoon ‘s avonds uit te zetten. (Sleep, september 2007; volume 30, issue 09, 1220-1223.)

Goede slaap is belangrijk voor het hart

Als je je ‘s ochtends totaal niet uitgerust voelt na acht uur slapen en je in de loop van de dag het liefst weer het bed zou induiken, moet je eens nagaan of de kwaliteit van je slaap optimaal is.

Een probleem met de kwaliteit van de slaap is ongunstig, als we afgaan op nieuw onderzoek. Verstoorde slaap kan namelijk de kans op het klonteren van het bloed vergroten. Dit houdt verminderde bloedtoevoer naar de belangrijke organen in.
Het is nog niet bekend hoe het kan dat slecht slapen iets doet met de bloeddoorstroming. Onderzoeken laten zien dat wisselingen in de activiteit van het zenuwstelstel bij mensen met slaapapneu tot toename van bloedproppen leidt. Daarmee is de kans op hart- en vaatziekten verhoogd.
De slaapkwaliteit kan verbeteren wanneer je de slaapkamer alleen voor slapen gebruikt. Het is van belang om regelmatig te bewegen, waarbij de voorkeur uitgaat naar de ochtend of vroege middag. Regelmaat in de slaap- en waaktijdstippen is belangrijk. Ga dus elke dag rond dezelfde tijd naar bed. Vermijd het eten of drinken ongeveer twee uur voor het slapengaan. Datzelfde geldt voor tv kijken: doe dat niet vlak voor het naar bed gaan.
(Chest 2007 Mar;131(3):733-739)

Prenatale stress moeder hangt samen met slaapproblemen kind

Vrouwen, die tijdens hun zwangerschap last hebben van stress, angst en/of depressieve gevoelens, krijgen vaker kinderen met slaapproblemen, zo blijkt uit onderzoek.

Gedurende het onderzoek hebben ruim 14.000 moeders vragen over angst- en stemmingsklachten beantwoord. Dit gebeurde op vier verschillende momenten tijdens en na hun zwangerschap. Daarnaast werd er informatie verkregen over de slaapgewoonten van hun pasgeboren kind (op 6, 18 en 30 maanden). Zo werd bijvoorbeeld nagegaan hoeveel uren het kind in totaal sliep per dag, hoe vaak het kind gedurende de slaap wakker werd en in welke mate er sprake was van nachtmerries, weigering om naar bed te gaan, moeite met inslapen en dergelijke.

Uit de resultaten komt naar voren dat het totaal aantal uren slaap dat het kind krijgt niet samen hangt met al dan niet aanwezige angst- en/of stemmingsklachten bij de moeder. Bij de groep kinderen, waarvan de moeders tijdens de zwangerschap last hadden van deze klachten, bleek daarentegen wel vaker sprake te zijn van slaapproblemen. Deze kinderen bleken met 18 maanden vaker niet naar bed te willen, vroeger wakker te zijn en vaker uit hun bed te komen. In de meeste gevallen waren deze problemen nog steeds aanwezig wanneer het kind 30 maanden oud was.

Dit onderzoek ondersteunt de aanname dat er een relatie bestaat tussen prenatale stress en angst bij de moeder en slaapproblemen bij het kind. Daar een goede nachtrust essentieel is voor een gezonde ontwikkeling van het kind, is het van belang verder te onderzoeken of er sprake is van een causaal verband. In de tussentijd kan het in ieder geval geen kwaad om als aanstaande moeder stress uit de weg te gaan en eventueel hulp te zoeken bij angst- en/of stemmingsklachten, aldus de onderzoekers. (Early Human Development, juli 2007)

Internet tegen nachtmerries

nightmare.jpgOngeveer een half miljoen Nederlanders heeft meerdere nachtmerries per week. Daardoor slapen ze slecht en hebben ze overdag last van een prikkelbare stemming en concentratieproblemen. Voor deze groep mensen hebben het Fonds Psychische Gezondheid en de Universiteit Utrecht een website ontworpen: www.nachtmerries.org.
Deze site biedt achtergrondinformatie en een trainingspakket om zelf mee aan de slag te gaan. De denk- en doe-oefeningen die op de site staan, zijn effectief gebleken.
De oefeningen worden nog vergeleken met andere methoden op werkzaamheid. Bezoekers kunnen zich nu via de website opgeven om mee te doen aan het onderzoek.

Slaap verbetert geheugen

Als je woordjes uit je hoofd hebt geleerd, kun je die beter onthouden als je daarna slaapt. En hoe beter je slaapt, des te beter houdt je geheugen de nieuwe informatie vast. Dat vertelde J. Ellenbogen van de Harvard Medical School tijdens een bijeenkomst van de American Academy of Neurology in Boston.

slaapgeheugen.jpgEllenbogen baseert zijn conclusies op een onderzoek bij 48 gezonde proefpersonen van 18 tot 30 jaar oud. Alle 48 personen kregen de taak om een lijst van 20 woordparen uit het hoofd te leren en later te reproduceren.
Hij verdeelde deze mensen over vier groepen. Groep 1 haalde de nacht door en kreeg geen nieuwe informatie in te prenten, groep 2 bleef ook de nacht wakker èn kreeg er nieuwe woordjes bij. Die moesten ze dus niet opslaan in het geheugen, maar negeren (= interferentie). Groepen 3 en 4 konden rustig de gewone acht uur slapen, waarbij groep 4 net als groep 2 ook te maken kreeg met ‘interferentie’.
De resultaten laten zien dat de groep die geslapen heeft na het leren zich de informatie het beste kon herinneren. Groepen 3 kon 12% meer woordjes onthouden dan groep 1. Groep 4 (die dus ook extra woorden te horen kreeg) presteerde maar liefst 44 procent beter dan groep 2.
Slaap beschermt het geheugen blijkbaar tegen ‘interferentie’. Slaap verankert blijkbaar dat wat we geleerd hebben. Men denkt nu ook dat slaapstoornissen de geheugenproblemen van mensen met dementie vele malen verergeren.

(Science Daily April 25, 2007)