Overeenkomsten tussen overeten en drugsverslaving

HersenscanOnderzoek suggereert dat er een overeenkomst is tussen zwaarlijvige mensen die zich overeten en personen met een drugsverslaving. Hersenscans lieten zien dat bij het overeten dezelfde gebieden in de hersenen actief zijn als bij mensen die hunkeren naar drugs.

Het Amerikaanse team die het onderzoek uitvoerde zegt dat deze resultaten zouden kunnen helpen bij het zoeken naar nieuwe behandelmethodes. De onderzoekers hebben de hersenen van zeven mensen met overgewicht bestudeerd. Deze mensen hadden allemaal een implantaat in de hersenen die elektronische signalen stuurt naar de gebieden die betrokken zijn bij verzadiging. Om de relatie tussen de maag en de hersenen te bestuderen kregen de vrijwilligers om de paar weken twee hersenscans, waarbij de ene scan met implantaat was ingeschakeld en de andere uitgeschakeld.

Wanneer de implantaat was ingeschakeld, voelden de vrijwilligers zich voldaan. Op de scan was dan een toegenomen metabolisme waarneembaar in de hippocampus , een gebied in de hersenen die betrokken is bij emotioneel gedrag, leren en herinneren, de orbitofrontale cortex en het striatum. Dr. gene-Jack Wang, de leider van het onderzoek, zei “Op het moment dat we deze scans onder ogen kregen, deed het mij meteen denken aan mijn eerdere studie naar drugsmisbruik – dezelfde gebieden werden namelijk geactiveerd”.

Al is het onderzoek kleinschalig, het helpt ons wel te begrijpen waar het verlangen naar eten vandaan komt. (BBC)

Pro-anorexia websites hebben negatieve invloed op zelfbeeld

Websites met tips over hoe jezelf uit te hongeren, te braken en eetstoornissen te verbergen voor je omgeving, noemt men ‘Pro-anorexia’. Uit onderzoek blijkt dit soort sites onder andere het zelfbeeld, het zelfvertrouwen en de zelfwaardering van vrouwen negatief te beinvloeden.

De 24 deelnemende vrouwen konden willekeurig een van de volgende websites bekijken: een ‘pro-anorexia’ website, een website over mode en trends of een website over interieur. Voor en na het bekijken van de site vulden zij vragenlijsten in betreffende gemoedstoestand en cognities.

De vrouwen, die de ‘pro-anorexia’ site hadden bekeken, bleken na het bekijken van de site een lager zelfvertrouwen, zelfbeeld en zelfwaardering te hebben en vonden zichzelf minder aantrekkelijk. Daarnaast had het een negatief effect op hun gemoedstoestand en dachten zij vaker te dik te zijn. Deze bevindingen werden niet gevonden bij de vrouwen die de andere twee websites bekeken hadden.

‘Pro-anorexia sites’, die plaatjes van extreem dunne vrouwen en meisjes bevatten en waarop tips staan om (nog meer) gewicht te verliezen, kunnen eetproblemen dan ook instandhouden en/of verergeren. (European Eating Disorders Review, juli 2006)

Maaltijd met hele gezin verkleint de kans op eetstoornissen

Regelmatig met het hele gezin aan tafel gaan voor het eten blijkt gezonde eetgewoonten bij kinderen aan te moedigen. Hierdoor wordt de kans op eetstoornissen kleiner.



Dit blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Minnesota dat gepubliceerd is in het Journal of Adolescent Health van deze maand. Vooral bij meisjes blijken deze maaltijden, mits in een gestructureerde en positieve omgeving, een positieve invloed te hebben. Zo maken deze meisjes minder gebruik van extreme vormen van lijnen zoals chronisch diëten, braken en laxeermiddelen.



In dit onderzoek naar 4.746 adolescenten blijkt van de meisjes die drie of vier keer per week met het hele gezin eten 8.8 procent extreem te lijnen. Dit in tegenstelling tot 18.1 procent van de meisjes die aangeven maximaal twee keer per week gezamenlijk te eten.(Journal of Adolescent Health)

Lichamelijke risico’s van overgeven bij eetstoornissen totaal onbekend

De eetbuien, het braken en het laxeren die kunnen voorkomen bij mensen met eetstoornissen kunnen levensbedreigend zijn. Veel mensen met boulimie blijken hiervan totaal niet op de hoogte.



De voortdurende mentale spanning en het verstoord voedingspatroon eisen uiteindelijk lichamelijk hun tol. Vooral het gebruik van laxeermiddelen en plaspillen, het frequente overgeven en het ontstaan van voedingstekorten kunnen snel tot een levensbedreigende omvang uitgroeien.

Hartproblemen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij mensen met boulimie. Die ontstaan door een tekort aan kalium in het bloed: door het overgeven gaat veel kalium verloren en dit leidt automatisch tot een tekort (hypokaliëmie). Kalium is een stof die essentieel is voor het goed functioneren van de lichaamscellen. Wanneer het kaliumgehalte daalt, vermindert de elektrische activiteit in de lichaamscellen, zoals in de spieren. Eén van de meest bedreigde organen bij een kaliumtekort is de hartspier. De elektrische activiteit van het hart raakt verstoord zodat de elektrische prikkel die de hartslag uitlokt en coòrdineert, afwijkingen begint te vertonen. Er ontstaan hartritmestoornissen die in uitzonderlijke gevallen uitmonden in een hartstilstand. Andere symptomen die bij een kaliumtekort optreden zijn spierpijnen, spierzwakte, spierkrampen, duizeligheid, vochtophoping in armen en benen en soms ook epileptische aanvallen. Uitdroging ten gevolge van het frequente braken, laxeren en het slikken van plaspillen kan eveneens tot hartproblemen leiden.

Over de gevolgen voor de vruchtbaarheid en de kans op zwangerschap bij vrouwen met boulimie is weinig bekend. Eén studie geeft aan dat er een verhoogd risico is op een miskramen.

(Bron: UZ Gezondheidsbrief)

Therapie effectief bij eetstoornissen

Een aantal gedragstherapieën blijkt in vergelijking met medicijnen het meest effectief om terugval bij anorexia nervosa te verkleinen. Dit wordt vermeld in een review over een onderzoek over eetstoornissen door het HHS Agency For Healthcare research and Quality.



Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een vorm van psychotherapie dat patiënten stimuleert te werken aan hun denkpatronen die hun ongezonde eetgedrag tegenwerkt. Deze therapie helpt terugval te voorkomen bij volwassenen anorexiapatiënten wanneer hun gewicht weer normaal is. Het is niet bewezen dat CGT werkt tijdens de acute fase van de ziekte.



Familietherapie blijkt volgens het onderzoek niet te werken bij langdurige anorexia nervosa. Alleen de familietherapie waarbij de ouders gestimuleerd werden de voeding van hun kind in de gaten te houden had wel meer effect. Hierbij kwamen de patiënten weer meer aan en kwam er verbetering in hun psychologische gesteldheid.



Enkele medicijnen en gedragstherapieën kunnen tevens patiënten helpen die kampen met boulimia nervosa of eetbuien (binge eating disorder).

(Psycport, 25 april 2006)

Met negatief lichaamsbeeld meer kans op depressie

Adolescenten met een negatief lichaamsbeeld zijn vaker depressief, angstig en suïcidaal. Dit blijkt uit onderzoek dat gepubliceerd is in Child Psychiatry and Human Development van deze maand.



Van 208 opgenomen adolescenten werd nagegaan in hoeverre er bij hen sprake was van een stoornis in de lichaamsbeleving (BDD), een eetstoornis (anorexia en boulimia nervosa) of zorgen over het gewicht en het figuur (ZGF). Daarnaast werd onderzocht of en in welke mate er bij deze adolescenten sprake was van depressiviteit, angst, suïcidaliteit, posttraumatische stress, dissociatie en/of seksuele problemen.



Uit de resultaten blijkt dat de adolescenten met BDD en de adolescenten die zich zorgen maken over hun gewicht en figuur significant meer last hebben van angst en suïcidaliteit in vergelijking met leeftijdgenoten zonder problemen met hun gewicht. Ook hadden zij, evenals degenen met een eetstoornis, vaker depressieve gevoelens. Van posttraumatische stress, dissociatie en seksuele problematiek hadden alleen de adolescenten uit de ZGF-groep vaker last dan jongeren zonder deze zorgen. (Child Psychiatry and Human Development, juni 2006)