Olympische Spelen: Mr. Spock op Salimero? (column)

Heeft u het gezien? Anky van Grunsven wéér goud. Met Salimero. En de mooiste scnes waren toch die dat zij even rondreed met haar hand voor de mond en in stilte huilde om haar gouden medaille. De tranen schoten ook in mijn ogen. Zo zijn er meer ontroerende momenten: een Marokkaan die bij het hardlopen goud wint en al huilend op de grond valt.

Zijn sterkste tegenstander komt naar hem toe en geeft hem een knuffel. Sport ten voeten uit. In de ‘true spirit’ van de Olympische Spelen: op een sportieve manier elkaar bestrijden.

Maar er zijn ook andere emotionele momenten: waarin een hordeloopster minutenlang pisnijdig is omdat zij al vroeg struikelt en daarmee de kans op goud mist. Een polsstokhoogspringer waarvan de sprong geheel mislukt, zijn polsstok meters verder gooiend.



Waarom presteert de een beter dan de ander? Is het talent of is er meer aan de hand? Natuurlijk is er meer: beheersing. Beheersing van technieken, van gevoel voor timing, maar bovenal beheersing van gedachten Žn dus ook gevoelens. Volgens de cognitieve gedragstherapie bepalen onze gedachten in belangrijke mate onze gevoelens. Biotechnisch is dat inderdaad, tot op zekere hoogte, ook zo. En voor topprestaties is een perfecte beheersing nodig van een complex proces van spieraanspanningen, zenuwprikkels, bloeddoorstromingen en zuurstofopnames. Een beheersing dus van onze emoties (=lichaamsbewegingen). Daarom is het optimaal beheersen van onze gedachtengangen, of het optimaal in de realiteit staan, dŽ voorwaarde om topprestaties te leveren.



Deze filosofie verklaart veel en geeft aan wat mentale sportcoaches al jaren roepen: de juiste gedachten bij de juiste acties. Teveel (onrealistische) druk op een hordeloopster, zeker ook vanuit haarzelf dat zij MOET winnen, verhoogt de emotie angst wat weer leidt tot een minder optimaal gespannen spierstelsel. Dat kan, zeker bij hordelopen, leiden tot fouten.

Een andere prachtige sport waarbij beheersing cruciaal is, is handbal. Ik zag het Kroatische team tegenover de Hongaren (zit nog in mijn bloed, vandaar) en hun aanvallers waren schitterende tovenaars. Ook tegen Duitsland. Binnen hun naar vorenvallende bewegingen wisten zij met hun werphand vele snelle schijnbewegingen te maken om uiteindelijk toch vaak een heel rustig balletje in het doel te gooien. De enige manier om een uitstekende Duitse keeper te passeren. Een uiterste timing en beheersing is hierbij nodig: onbesuisd aanvallen zou tot niets leiden.

Spock

En leidt een dergelijke beheersing van onze gedachten Žn emoties tot een saai rationeel wezen zoals velen vrezen?

Integendeel. Mr. Spock was zogenaamd emotieloos maar allesbehalve saai (hij was zeer geliefd bij de vrouwelijke fans van de Star Trek serie). Mr. Spock zou ook met Salimero goud hebben gehaald. Heel beheerst zoals Anky, maar niet zo mooi getoond, z˜ intens.