Jarenlang discussiëren gedragswetenschappers met elkaar over de vraag of sociale afwijzing veroorzaakt worden door agressiviteit of het resultaat ervan zijn. Nu wijst een recent onderzoek erop dat sociale uitsluiting inderdaad leidt tot agressief gedrag en geweld. Dus: kinderen die normaal gesproken niet agressief worden, worden het vaak wèl na afwijzing door hun leeftijdgenoten.

Bijna alle voorvallen waarbij kinderen op elkaar gingen schieten in de VS, hadden te maken met afwijzing door anderen.



Onderzoekers deden meerdere tests om hun theorie te staven.

Studenten deden mee in een groep waarin eerst een kennismakingsopdracht gegeven werd. Daarna werd ze gevraagd om de twee mensen uit te kiezen met wie ze graag zouden willen samenwerken. Aan de helft van de studenten werd verteld dat niemand met hen wilde werken. De rest kreeg te horen dat iedereen graag met ze samenwerkte.

Vervolgens liet men de studenten een computerspel spelen, waarin de winnaar in staat was om de verliezer met een onplezierig geluid te overdonderen. De studenten was verteld dat ze tegen een andere persoon speelden, terwijl in feite de computer de antwoorden van de tegenspeler nabootste.

Door de studenten een ‘wapen’ in handen te geven waarmee ze de ander konden bezeren, een onprettig geluid, probeerden de onderzoekers om hun conclusies toepasbaar te maken of gewelddadig gedrag buiten het laboratorium.

De afgewezen studenten vertoonden meer agressie dan hun leeftijdgenoten, zo laten de onderzoeksresultaten zien. Ze neigden ertoe het nare geluid langer aan te houden met de hoogste intensiteit, zelfs toen verteld was dat ze het niet richten tegen de personen die hen hadden afgewezen tijdens de eerdere groepsopdracht.

Zelfs onschuldige omstanders zijn dus het doelwit van de agressie van afgewezen mensen. Dit principe lijkt volgens de onderzoekers sterk op de schietpartijen in scholen, waarbij de indringers de school inliepen en onschuldige mensen doodden die niets te maken hadden met hun afwijzing.



Nu benadrukken de onderzoekers om volwassenen te adviseren om zoveel mogelijk tussenbeide te komen als een leerling door een ander wordt lastiggevallen, verwezen op of wrede manier gepest. Het is namelijk belangrijk om het probleem van agressie bij de bron aan te pakken: kinderen moet geleerd worden hoe veel het pestgedrag de ander beschadigt.

(Bronnen: Journal of Personality and Social Psychology;201:1058-1069, Reuters health)