Wat is orthorexia?

De term orthorexia wordt door specialisten op het gebied van eetstoornissen gebruikt voor het beschrijven van een ongezonde fixatie ten opzichte van gezond eten. Hoewel de stoornis nog niet officieel is erkend, heeft het veel raakvlakken met bekende eetstoornissen als anorexia. Zo gaat orthorexia ook vaak gepaard met gewichtsverlies. Anders dan bij mensen met andere eetstoornissen, zijn mensen met orthorexia geobsedeerd door de kwaliteit van het voedsel, en niet zozeer door de kwantiteit. Ze streven naar een persoonlijke puurheid in hun eetpatronen in plaats van een dun lichaam.

De term ‘orthorexia’ werd in 1997 voor het eerst geopperd door Dr. Steven Bratman, specialist in alternatieve geneeskunde. Impliciet in de beschrijving van orthorexia zijn trekken die overeenkomsten hebben met een obsessief-compulsieve stoornis. De persoon geeft overmatig veel aandacht aan persoonlijke regels over zijn/haar voedsel en is vaak vele uren per dag bezig met de maaltijd van de volgende dag. De persoon kan zich sociaal geïsoleerd gaan voelen, omdat hij of zij zich niet uitleeft op de dagelijkse maaltijden zoals anderen dat doen.

“Wanneer je aandacht op het gezonde eten in de weg staat van je persoonlijke geluk en sociale leven“, zegt Bratman, “dan is het mogelijk dat je een probleem hebt“.



Hoewel vele experts het met Bratman eens zijn dat orthorexia een bestaande stoornis is, bestaat er twijfel over de toepasbaarheid binnen de klinische diagnostiek. “Er zijn vele patiënten die gebukt gaan onder hun drang naar absolute puurheid, zelfs tot op de laatste vitamine,” zegt Joel Jahraus, medisch directeur van Remuda Life Programs in Phoenix, Arizona, “maar er is al een naam voor: anorexia“.

Douglas Bunnell, president van de Amerikaanse National Eating Disorders Association, is het ermee eens dat orthorexia qua concept belangrijk kan zijn, maar voor de behandeling slechts minimaal verschilt van de behandeling van anorexia.

Een groot deel van de westerse bevolking heeft te maken met overgewicht, waardoor orthorexia wellicht over zal komen als pietluttig. Toch zit er een verborgen gevaar in de recente focus op overgewicht, namelijk overmatige ongerustheid. Of je het nu orthorexia noemt of niet, er zijn mensen die psychologisch nu eenmaal kwetsbaarder zijn voor het verstarren van hun eetpatroon. Zoals een spreekwoord luidt: “alles waar te voor staat, kan niet goed zijn.”