Afvallen

Uit nieuwe data blijkt dat jongeren tussen de 12 en de 18 jaar die lijnen niet meer afvallen dan hun leeftijdsgenoten die niet aan de lijn doen. Dat blijkt uit het proefschrift van Harriëtte Snoek die in januari 2010 promoveert aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Zij denkt dat lijnende jongeren geen gewicht verliezen, doordat ze in de periodes dat ze lijnen ook vreetbuiten hebben.

Een belangrijk gegeven is dat ouders invloed hebben op het eetgedrag van hun kinderen en op de tevredenheid met hun figuur. Kinderen zijn vaker ontevreden met zichzelf als hun ouders kritisch zijn. Gebrek aan zelfrespect en eigenwaarde kan leiden tot eetproblemen.
Beter dan ‘lijnen’ kunnen jongeren kiezen voor een blijvend gezonde levensstijl die het consumeren van teveel aan suikers, snel verteerbare koolhydraten en overvette happen voorkomt.

(Radboud Universiteit)

Wie graag ponden kwijt wil, kan beter niet gaan eten met vrienden. Beter schuif je aan bij dunne mensen, zodat je spontaan minder eet. Dat ontdekten psychologen van de State University of New York door proeven op zeventig jeugdigen van 9-15 jaar.

De omstandigheden waarin je eet bepalen hoeveel je eet, weten psychologen inmiddels. Je eet meer als je wordt afgeleid. Daarom eten mensen meer als ze tijdens het eten kijken naar de TV.
Hoe het gaat met sameneten met anderen, is nog niet echt bekend.
Om dit te achterhalen brachten de onderzoekers jonge proefpersoon samen met vrienden of met leeftijdgenoten, en zetten een paar schalen met snacks voor hun neus. Op de schalen lagen gezonde voedingsmiddelen met lage calorische waarde, zoals druiven en wortels, en ongezonde zaken, zoals koekjes en chips. Vervolgens zagen de onderzoekers dat de kinderen meer snoepten van de ongezonde snacks in het gezelschap van hun vrienden dan in dat van onbekende leeftijdsgenoten.
Het gezelschap van vrienden haalt de rem van de eetlust, denken de psychologen.
Of de proefpersonen nu met vrienden of onbekende aten, dikke proefpersonen aten meer in het gezelschap van iemand die ook dik was, en minder in het gezelschap van mensen met een normaal gewicht. Overgewicht is voor een deel een sociaal-psychologisch probleem, vermoeden de onderzoekers. Doordat dikke mensen worden buitengesloten, zoeken ze vaak gezelschap op van andere dikke mensen. Dat verhoogt de toch al overmatige voedselconsumptie nog verder.

(Am Journal Clinical Nutrition, 2009 Aug;90(2):282-7)

Psychologe dr. Tatjana van Strien van de Radboud Universiteit Nijmegen heeft de internettraining Denk je slank ontwikkeld. Deze duurt acht weken en bestaat uit schrijf- en doe-opdrachten via e-mail, sms en filmpjes.

Van Strien doet onderzoek naar de psychologische factoren van lijnen en overeten. Volgens haar is het mogelijk om duurzaam af te vallen zónder rigide en ongerijmde verdunningskuren, en mét een op het individu gerichte oplossing. Kern van de training is de zelftestmethode. Daarmee kunnen cursisten op een eenvoudige manier bij zichzelf nagaan waar bij hen persoonlijk de oorzaak ligt van het eetprobleem en wat er aan gedaan kan worden. Deelnemers houden een eetdagboek bij, krijgen praktische tips en worden acht weken lang begeleid met opdrachten.
Deelnemers ontvangen wekelijks twee à drie mailtjes met daarin een filmpje, game, schrijf- of doe-opdracht. Ze hebben de mogelijkheid om elkaar onderling te coachen en ervaringen uit te wisselen en ontvangen sms-steun voor moeilijke momenten.

Bron: persbericht Radboud Universiteit Nijmegen

Voor de algehele gezondheid is het belangrijker om een goed uithoudingsvermogen te hebben dan een gezond gewicht. Een nieuwe studie bevestigt dit.

Zolang je gezond en sportief leeft, kan een paar extra kilo’s geen kwaad. Dat blijkt uit een onderzoek waarover geschreven wordt in het Journal of the American Medical Association (JAMA).
Onderzoekers volgden gedurende 12 jaar 2600 mannen en vrouwen die ouder waren dan 60 jaar. Het uithoudingsvermogen, gewicht en sterfte werden met regelmaat gemeten.
Uit de analyse van data blijkt dat dikke maar fitte mensen een kleinere kans hebben om te overlijden dan mensen met een gezond gewicht maar een slechte conditie. Het verschil in sterftekans tussen dikke fitte en dunne onfitte mensen liep op tot wel 50 procent.
Volgens de onderzoekers kun je jezelf tot de fitte groep rekenen als je de meeste dagen van de week dertig minuten achter elkaar stevig wandelt. Er zijn natuurlijk naast wandelen ook andere vormen van bewegen mogelijk, die tot goede fitheid leiden.

(JAMA; 298: 2507-2516)

Het vetpercentage zakt met bijna 3 procent met elk uur dat iemand per etmaal langer slaapt. Tot die berekening komen onderzoekers van de University of Bristol. Ze analyseerden de gegevens van dertig gezonde Griekse vrouwen die tussen de 30 en de 60 jaar oud waren.

De afname van het vetpercentage blijkt overigens alleen te gelden voor mensen die structureel tekort slapen.
Volgens de onderzoeker leidt slaaptekort tot een stijging van het hormoon ghreline, dat een hogergevoel geeft. Slaaptekort laat tegelijkertijd de afgifte van het hongerremmende hormoon leptine afnemen.

(Nutrition. 2007 Sep 18; [Epub ahead of print])

Door een gebied in de hersenen, de rechter prefrontale cortex te stimuleren, valt mogelijk een continu hongergevoel te verminderen. Als dat echt zo is, komt een goede behandeling voor zwaarlijvigheid dichtbij.

Activering van de rechter prefrontale cortex (PFC) resulteert mogelijk in een afname van het hongergevoel en in minder moeite om interventies zoals een dieet of bewegingstherapie gedurende een langere periode vol te houden. Dat blijkt uit onderzoek waarvan de resultaten zijn gepubliceerd in het laatste nummer van JAMA.

Al eerder werd vermoed dat de hersenen de hoeveelheid ingenomen voedsel bepalen. Ook het ontstaan van zwaarlijvigheid of obesitas wordt gezien als een gevolg van een probleem in de hersenverwerking. Gebieden in de hersenen, in het bijzonder in de rechter prefrontale cortex (PFC), zouden het hongergevoel afremmen. Een verminderde activiteit in dit hersengebied zou leiden tot vermindering van de controle op de voedselinname.
In vervolg op dit onderzoek kan men gaan zoeken naar methoden om de activiteit in het rechter PFC te bevorderen. Dit zou de rem op onbeperkt eten terugbrengen bij mensen die deze verloren hebben. Een dieet kan daardoor veel gemakkelijker worden volgehouden, zo is de gedachte.

Onderzoekers van Stanford University hebben driehonderd vrouwen met overgewicht een jaar lang op dieet gezet. Het doel daarvan was om te onderzoeken welk dieet het beste werkt.

De eerste groep volgde het eiwitrijke dieet van Atkins, dat (slechts) 20 tot 50 gram carbs per dag toestaat. De tweede groep volgde het vetarme vegetarische dieet van Dean Ornish (tien procent vet), de derde groep het Zone-dieet (40 procent carbs, 30 procent eiwit en 30 procent vet). De vierde groep volgde een dieet zoals de Amerikaanse voorlichters dat voorschrijven (beperkt aantal calorieën).
Het onderzoek werd gehouden bij vrouwen met overgewicht of obesitas (BMI 27-40). De deelnemers kregen de eerste twee maanden elke week instructies. Daarna liet men het aan de vrouwen over om zich aan de voorschriften te houden.
Uit de vergelijking na 12 maanden blijkt het Atkins-dieet het meest effectief te zijn. Bij de deelnemers die het Atkins-dieet volgden, was na 12 maanden het gewichtsverlies groter. Ook waren de effecten op de stofwisseling in het algemeen gunstiger dan bij de deelnemers die een van de andere diëten volgden.
Na 12 maanden was het gemiddelde gewichtsverlies als volgt over de groepen verdeeld: Atkins 4,7 kilo, Zone 1,6 kilo, Ornish 2,2 kilo en LEARN 2,6 kilo. De onderzoekers concluderen dat het Atkins-dieet goed lijkt. De vrouwen houden dit ook goed vol. Het advies komt overeen met een voedingspatroon dat bestaat uit weinig koolhydraten, veel proteïnen en veel vet.

(JAMA, 2007;297:969-977)

Ook voor degene die perse wil afvallen en gezond leven, is teveel aanbod te verleidelijk om te weerstaan. Met simpele aanpassingen is het gemakkelijk mogelijk om je voornemen om niet te snoepen waar te maken. De ideeën hiervoor komen van twee wetenschappers van de Cornell universiteit.

De keukenomgeving maakt het maken van gezonde keuzes gemakkelijk, wanneer je het voedsel op het aanrecht of de keukentafel aanpast. Verberg snoep uit het zicht in de kast en zet een fruitschaal neer op de plek van de koektrommel. In de koelkast kun je het beste hapjes in een bakje doen met een sticker erop. Zorg er ook voor dat de hoeveelheid snoep en koek heel klein blijft door bij het doen van boodschappen alleen te kiezen voor kleine verpakkingen.
Bij het avondeten is het wijs om de keuze uit de voedingsmiddelen te beperken. Zo kies je bijvoorbeeld het beste voor één hoofdgerecht en twee soorten groenten. Niet meer dan dat. Zorg er ook voor dat iedereen net aan genoeg of voldoende heeft in plaats van dat je de hoeveelheid extreem maakt. Eventuele extra porties laat je dan in de keuken.
Uit onderzoek is gebleken dat hoe groter het bord, hoe meer men eet. Met dit onderzoeksresultaat in het achterhoofd zijn kleine borden te verkiezen boven de grote. Ook de glazen voor sap kunnen het beste de kleinere variant zijn.
Wie wil afvallen, zou de volgende zin in het hoofd moeten nemen: meestal eet men (te) veel als er (te) veel eten is.

(Sobal, J., Wansink, B., Environment and Behavior 2007;39(1):124-142)

Voor lichamelijke actieve mensen is het relatief eenvoudig om slank te blijven na een aantal vetrijke maaltijden. Dat zeggen wetenschappers van de universiteit in Wisconsin.

In de ogen van sommigen is er niets zo gezond als mager eten. Die visie is achterhaald sinds bekend is hoe gunstig omega-3-vetzuren voor de (mentale) gezondheid zijn. Sowieso is vetarm eten lastig te doen vanwege de vele verborgen vetten.
Vet in het eten is niet slecht, zo blijkt uit onderzoek. Want wie veel aan sport doet, verdraagt het vet in het eten prima zonder in gewicht aan te komen.

Dat blijkt uit onderzoek onder tien gezonde vrouwen in Wisconsin. Die vrouwen moesten een tijdlang trainen op drie verschillende niveaus. Ook moesten ze omschakelen van een voedingspatroon met weinig vet tot vetrijke kost. Uit de data bleek dat hoe meer de vrouwden trainden, hoe sneller ze calorieën verbrandde op vetrijke voeding.
Waarschijnlijk stimuleert lichaamsbeweging de activiteit van vetverbrandende enzymen in het lichaam. Het kan ook zijn dat dankzij flink de trainen de stofwisselingssnelheid zich goed aanpast aan het aantal ingenomen calorieën.
Hoe dan ook, dankzij regelmatig bewegen wordt het goed mogelijk om ook bij af en toe zondigen een gezond lichaam te behouden, zo concludeert de coördinator van dit onderzoek. Wie permanent wil afvallen, doet er goed aan om op wat voor manier dan ook lichamelijk actief bezig te zijn.

(American Journal of Clinical Nutrition 2007;85:109)

Een dieet met weinig koolhydraten haalt vooral in het middel vet weg. Die conclusie volgt uit onderzoek dat bevestigt dat low carb niet alleen werkt omdat mensen minder eten, maar ook doordat het dieet het metabolisme verandert.



In het onderzoek waarover we het hebben kregen alle 15 onderzochte personen een caloriearm dieet. Gemiddeld werden 500 caloriëen genuttigd. Het ging om een dieet dat past onder de noemer van ‘koolhydraatarm’ of een dieet met minder vet. Allen hadden last van overgewicht.

Het koolhydraatarme dieet (VLCK) bleek het drie maanden na de start van het onderzoek in veel opzichten beter te doen dan het vetarme voedingspatroon (LF). Zo gaf VLCK meer gewichtsverlies, vooral in het buikgebied, hoewel de inname aan energie wat hoger lag dan bij de LF-groep.

Eerder onderzoek [Link] liet zien dat bij het Atkinsdieet (dat koolhydraatarm is) het afvallen snel gaat, maar dat je na een halfjaar langzaam weer iets zwaarder wordt. Op een vetarm dieet gaat het afvallen langzaam, maar gaat het wel gestaag door.

Er is wat kritiek gekomen op het Atkinsdieet. De New York Times berichtte dat een ex-Atkinsadept, Jody Gorran, de Atkins Foundation voor de rechter had gedaagd omdat hij zijn hartoperatie toeschreef aan het Atkinsdieet. Er zijn meer van dat soort signalen, en zelfs in de recente positieve studies vind je ze terug. Teveel vet eten is nou eenmaal een risicofactor voor hart- en vaatziekten.

(Nutr Metab, 2004 Nov 8;1(1):13)

Structureel slaaptekort vergroot de kans op vetzucht. Dat blijkt uit een bijzonder langlopend onderzoek dat startte met het volgen van 9.000 mensen in 1982.



Bij de eerste screening bleek dat mensen die meldden minder dan zeven uur per nacht te slapen over het algemeen zwaarder zijn. Die mensen werden door de bank genomen steeds zwaarder tijdens het vervolg van het onderzoek.

De onderzoekers stellen na de analyse van hun gegevens dat voor mensen die 5 uur per nacht slapen geldt dat ze een 73% hogere kans lopen op vetzucht in vergelijking met mensen die het gemiddelde aantal uur nachtrust halen (en dat is 7-9 uur). Voor de persoon die gemiddeld genomen 6 uur per nacht slaapt, is die kans 27% hoger.

Een uur slaap extra kan dus veel verschil uitmaken, wat het lichaamsgewicht betreft.



Over de verklaring speculeert men op dit moment. Sommigen zeggen dat mensen tijdens de zomer, als er wat minder wordt geslapen, meer vet opslaan om het lichaam voor te bereiden op de koude winter. Slaaptekort zou dan het lichaam het signaal geven dat meer vet moet worden opgeslagen.

Andere onderzoeken echter zoeken de verklaring op het niveau van de hormonen. De twee hormonen die de eetlust regelen (leptin en ghrelin) worden namelijk beïnvloed door het slaappatroon.

(bijeenkomst van de North American Society for the Study of Obesity)

Mensen met een gezond gewicht willen gemiddeld 6,8 kilo afvallen, tegen 15,6 kilo voor te zware mensen. Dat is respectievelijk 9 en 16 procent van het gemiddelde gewicht, terwijl 5-10 procent genoeg is om gezondheidsproblemen te voorkomen.

Dit blijkt uit onderzoek door Roche Nederland in samenwerking met Pro Active International. 56% van de Nederlanders is te zwaar. Slechts 2% te licht.

Volgens het onderzoek is het uiterlijk de belangrijkste reden voor mensen om af te vallen.

De vraag die hierbij aan de orde komt: wat doen mensen om af te vallen? Gezonde etenswaren laten staan en alleen maar minder calorieën binnen nemen is ronduit ongezond vanwege de kans op tekort aan essentiële voedingsstoffen. Het beste advies komt neer op het schrappen van suiker en geraffineerde koolhydraten (koek, snoep) en die vervangen door groente, fruit en eiwitbronnen (vis). Daarnaast is frequente lichaamsbeweging een must, net als het aanpakken van emotionele stress.

(ANP)

Dankzij spiegels in een trainingsruimte van een fitnesshal of dansstudio voelen sommige vrouwen zich na een sessie slechter dan even daarvoor. Dat ontmoedigt het trainen.

Daar kwamen Canadese onderzoekers achter.

Uit hun studie bleek dat vrouwen die 20 minuten aaneengesloten voor een spiegel bewegen zich minder ontspannen, minder positief en vermoeider voelen dan vrouwen die zonder spiegel trainden. Zelfs vrouwen die positief dachten over hun lichaamsbouw rapporteerden negatieve gevoelens na getraind te hebben voor de spiegel. Het probleem komt dus niet alleen voor bij vrouwen met een negatief lichaamsbeeld.

De onderzoekers adviseren: “De meeste mensen zien er niet uit tijdens trainen. Tijdens een sessie is het daarom beter om gewoon niet naar jezelf te kijken, als je bezig bent.”

Spiegels tonen vrouwen (en ook mannen) hun zwakke plekken. Vooral voor beginnende sporters kunnen ze daardoor ontmoedigend werken en tot vermoeidheid leiden.

(Health Psychology)

Obesitas, een andere naam voor ernstig overgewicht, wordt sinds enkele jaren door de Wereldgezondheidsorganisatie als een chronische aandoening beschouwd. Diëtisten, gewichtsconsulenten, artsen en psychologen, maar ook commerciële instituten en sportscholen: zij allen bieden mensen met obesitas hulp om af te vallen. De voedingsindustrie heeft talrijke light-producten en maaltijdvervangers ontwikkeld en er gaat geen week voorbij zonder berichten over nieuwe en vooral gemakkelijke manieren om in korte tijd succesvol af te vallen.



In de praktijk blijkt het echter voor velen niet zo gemakkelijk te gaan. Zwaarlijvige mensen voelen zich daardoor vaak niet begrepen. Dit boek biedt inzicht in het ontstaan van ernstig overgewicht. Het bevat uitgebreide informatie over zowel voeding en stofwisseling als over psychische processen die ten grondslag aan eetgedrag liggen. Via vragen en opdrachten krijgt de lezer meer vat op zijn eigen eetgewoonten. Een van de uitgangspunten is het stellen van realistische doelen. Niet een strak lijf maar gezondheid staat voorop! Een ander principe is het herkennen van lichamelijke en geestelijke signalen en ze niet langer te verdringen, maar te accepteren. De lezer krijgt methoden aangereikt om aan een positief zelfbeeld te werken.



Bekijk, via de onderstaande link, de inhoudsopgave en een gratis proefhoofdstuk:

Peter Daansen, Leven met obesitas, Uitgeverij Bohn Stafleu van Loghum.

Het simpele suiker fructose, dat in frisdranken en sommige soorten yoghurt voorkomt onder de naam high-fructose corn syrup (maïssiroop), verlaagt in dierproeven het metabolisme. Dat betekent dat ratten sneller dik worden van fructose dan van andere suikers.

De onderzoekers gaven de muizen een suikeroplossing om te drinken, een oplossing met fructose of gewoon drinkwater in gelijke concentraties als in frisdrank. De muizen die suikerwater kregen werden dikker dan dan de drinkwatermuizen, maar de muizen die fructosewater kregen werden nog dikker. Toch kregen alle muizen in de proef evenveel calorieën binnen.

Frisdrank is één van de belangrijkste dikmakers. De onderzoekers denken dat deze dierstudie verklaart waarom.

(Obesity Research 13:1146-1156; 2005)

Kinderen die vaak televisie kijken, hebben een grotere kans overgewicht te ontwikkelen. Dit blijkt uit onderzoek naar 1037 kinderen van 3 tot 15 jaar.

Bij de kinderen werd om de 2 jaar nagegaan hoeveel uur per week zij naar de tv keken. Tot de leeftijd van 11 jaar gebeurde dit aan de hand van een door ouders gemaakte schatting van het kijkgedrag van de kinderen. Op de leeftijd van 13 en 15 jaar werden de jongeren zelf gevraagd een schatting te maken van het aantal voor de televisie doorgebrachte uren. Tevens werd de BMI (index voor het gewicht in verhouding tot lichaamslengte) iedere 2 jaar berekend.

De BMI en het hebben van overgewicht bleken significant samen te hangen met het gemiddeld aantal uren dat het kind tv keek. Deze samenhang bleek groter te zijn voor meisjes dan voor jongens. Daarnaast bleef deze relatie bestaan nadat er gecontroleerd was voor de BMI van de ouders en de socio-economische status.



Ondanks het feit dat de samenhang klein bleek te zijn, was deze relatie wel groter dan de uit eerder onderzoek gebleken relaties tussen de BMI en het eetpatroon of de hoeveelheid lichamelijke activiteit. Tv-kijken is zeker niet de enige oorzaak van overgewicht, maar vormt weldegelijk een deel van het probleem van overgewicht bij kinderen. (International Journal of Obesity, september 2005)

Niet alleen in Nederland zijn steeds meer kinderen te dik, ook in Australië is overgewicht onder kinderen een groeiend probleem. Ouders erkennen in veel gevallen niet dat hun spruit te dik is, of denken dat er weinig aan te doen is. Huisartsen vinden het moeilijk om vast te stellen of een kind overgewicht heeft, vooral bij kinderen onder de 5 jaar, of als het gaat om een lichte vorm. Vaak wordt pas actie ondernomen als het kind er al jaren van ongezond leven op heeft zitten. Omdat voorkomen beter is dan genezen, werd in Melbourne onderzocht hoe zwaarlijvigheid bij kinderen eventueel te voorspellen is.



Voor dit onderzoek vulden ouders van 5- tot 6-jarigen en 10- tot 12-jarigen een vragenlijst in over hun kind. Zo werd gevraagd naar eetgewoonten, het aantal uren per dag voor de TV en lidmaatschap van sportclubs. Verder werd de lichaamsbeweging van het kind in kaart gebracht door het een week lang een zogenaamde accelerometer te laten dragen, een apparaatje dat fysieke activiteit meet. Ten slotte werden lengte en gewicht gemeten en de BMI (Body Mass Index) berekend, om te bepalen of het kind al dan niet te dik was.



Uit de studie kwam naar voren, dat kinderen die meer dan 2 uur per dag TV keken er vaker ongezonde gewoontes op na hielden. Ze snackten meer, aten minder fruit en deden minder vaak aan sport dan leeftijdsgenootjes, die minder tijd voor de buis doorbrachten. Tussen televisiekijken en de beweeglijkheid zoals gemeten met de accelerometer, werd overigens een minder sterk verband gevonden.



Het aantal uren dat een kind per dag voor de TV doorbrengt, zou volgens de onderzoekers als graadmeter gebruikt kunnen worden om het risico op overgewicht in te schatten. Zo kan er gericht advies worden gegeven aan ouders van kinderen met ongezonde leefgewoonten.



(Medical Journal of Australia 2006; 184 (2): 64-67)

Drink elke dag 1.5 liter water extra en na een jaar ben je 2.4 kilo vet kwijtgeraakt, zonder dat je minder eet of meer beweegt. Volgens Duitse onderzoekers versnelt water de stofwisseling.

Men deed onderzoek bij zeven gezonde mannen en zeven gezonde vrouwen. Zij kregen na 12 uur vasten een halve liter water. De onderzoekers constateerden dat het energieverbruik in de groep proefpersonen steeg. Het ging om een verhoging met dertig procent. Bij mannen steeg vooral de verbranding van vetten, bij vrouwen werden meer koolhydraten gebruikt.

Waarom mannen anders reageren dan vrouwen weet men nog niet zeker. Vermoeden wordt dat een en ander te maken heeft met de verschillen tussen de mannelijke en de vrouwelijke hormoonspiegels.

De onderzoekers denken dat ze weten hoe een verhoogde vochtspiegel de verbranding verhoogt: het verandert de concentratie van natrium in de zenuwen. Daardoor neemt de verbrandingsstimulerende impact op het lichaam toe.

(Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism)

De bierbuik bij mannen is niet alleen aan veelvuldig biergebruik toe te schrijven. Volgens wetenschappers hebben sommige mannen aanleg voor een dikke buik door een specifiek gen. Mannen met de zogenoemde variant DD kampen meer met overgewicht dan proefpersonen met een ander type van het gen. Het gen produceert een enzym dat een rol speelt bij de regulatie van de bloeddruk.

(ANP en Annals of Internal Medicine)

Beta-conglycinine helpt het lichaam om een teveel aan schadelijk vet in bloed en huid kwijt te raken. Dat concluderen Japanse wetenschappers uit een onderzoek. Beta-conglycinine, dat voorkomt in het eiwit van de sojaboon, staat er al om bekend dat het niveau van triglyceriden doet dalen (bij muizen), waardoor de kans op hart- en vaatziekten kleiner wordt. [Link]

In dit nieuwe onderzoek constateerde men veranderingen in het percentage lichaamsvet en vetzuren in het bloed bij 41 gezonde vrouwen. Voor en na langdurige inname van beta-conglycinin. De veranderingen in hoeveelheid lichaamsvet werden alleen gezien bij vrouwen bij wie het lichaamsvetpercentage rond de 25 lag. Alleen bij deze groep zag men een gunstig effect op zowel het percentage lichaamsvet als op het triglyceridenniveau in de bloedbaan.

De onderzoekers concluderen dat bij continue inname van beta-conglycinine (5 gram per dag) het lichaamsvet en vetzuren in het bloed genormaliseerd blijven.



(Journal of Nutritional Science and Vitaminology 2004;50(1):26-31; zie LEF).

Als je het moeilijk vindt om gemotiveerd te blijven om te werken aan gewichtsverlies, houd je dan vast aan het volgende: alleen al proberen om wat gewicht kwijt te raken kan een verlengd, gezonder leven opleveren.



Uit een onderzoek blijkt dat te zware mensen die proberen overgewicht kwijt te raken veel langer leven dan mensen die geen enkele poging doen om overtollige kilo’s kwijt te raken. Deze effecten van de pogingen gelden ook als de mensen op dieet geen enkele kilo eraf kregen.

Mensen met overgewicht die pogen om gewicht kwijt te raken brengen een aantal veranderingen in hun levensstijl en voedingspatroon aan. En die veranderingen verbeteren hun gezondheid, zelfs als er geen gewichtsverlies plaatsvindt.

Op grond van onderzoeken blijkt dat gewichtsverlies tot stand komt als men heel geleidelijk blijvende veranderingen aanbrengt wat betreft voeding en lichaamsbeweging.

(Annals of Internal Medicine)

Deze cijfers heeft het TNO recentelijk gepresenteerd tijdens de Landelijk Congres Eetstoornissen in Rotterdam. Dat tienermeisjes vaak ongezond lijnen komt volgens TNO door de houding tegenover het schoonheidsideaal en de invloed van de omgeving. Vriendinnen en zussen zijn vaak aan het lijnen. Maar liefst 80 procent van de meisjes tussen de 13 en 18 zeggen wel eens een dieet te hebben gevolgd. Dit is niet altijd ongezond. Bij één op de vijf meisjes met ondergewicht is er sprake van ongezond of extreem lijnen. TNO heeft 1188 meisjes naar hun eetpatroon gevraagd. Daarvan heeft 9 procent overgewicht en 11 procent ondergewicht.

Een kwart van deze groep gebruikt ongezonde lijnvormen, zoals het overslaan van maaltijden of het uitsluiten van bepaalde voedingstoffen. Eenzijdig eten hoort ook bij ongezond lijngedrag.

Een andere kwart lijnt extreem of gevaarlijk, door te laxeren, te braken of door helemaal niets meer te eten. De extreme lijnpogingen worden vooral ondernomen door meisjes met een laag zelfvertrouwen. Deze meisjes geven aan gelukkiger te zijn, lekkerder in hun vel te zitten als ze slanker zijn. Ook voelen ze zich trots wanneer ze op dieet zijn. Opvallend is dat meisjes die extreem lijnen vaker roken dan meisjes die niet of gezond lijnen.

TNO pleit voor meer voorlichting over het voorkomen van eetstoornissen en overgewicht. Ook moet er meer aandacht besteed worden over hoe je op een gezonde wijze zou kunnen afvallen en hoe je dan je gewicht op peil kunt houden. (TNO)

De omtrek van de taille is belangrijker dat het gewicht, zeggen experts.

Een meetlint kan een betere voorspeller voor gezondheidsrisico’s zijn dan een weegschaal, denken gezondheidsexperts. Veel vet rond de maag kan het risico op diabetes en hartkwalen verviervoudigen, aldus de wetenschappers aan de universiteit van Birmingham. Professor Anthony Barnett vertelde dat vetcellen rond de taille chemische stoffen uitscheiden die het insuline systeem kunnen beschadigen.

Bij vrouwen ligt de grens bij een taille van 88cm, wanneer deze wordt overschreden loop je een verhoogd risico. Bij mannen ligt deze grens op 102cm. Wetenschappers geloven dat deze cijfers een betere voorspeller zijn dan de vertrouwde weegschaal. (BBC)

Door gebruik te maken van zichzelf vullende soepkommen en gigantische porties muffe popcorn toonde hoogleraar B. Wansink (zie foto) aan dat het eten van grote porties één van de medeveroorzakers is van zwaarlijvigheid. Hij toonde met zijn onderzoeken aan dat de hoeveelheid eten die mensen naar binnen werken gerelateerd is aan de hoeveelheid eten die ze toegediend krijgen. Het maakt daarbij nauwelijks uit of ze denken dat ze vol zijn of hoe ze de smaak beoordelen.



Deze onderzoeker pleit nu voor consumentvriendelijke labels op voorverpakte etenswaren die bijvoorbeeld stellen: “je moet 4 kilometer wandelen om 100 mg van dit product te verbranden’.

In één van zijn onderzoeken liet hij studenten soep eten uit een gewone soepkom òf uit een kom die, zonder dat ze het wisten, zichzelf steeds weer een beetje opvulde via verborgen buisjes. Het experiment duurde maar liefst twee jaar. Na die periode bleek dat de studenten met bodemloze kommen over het algemeen 40% meer aten dan studenten met gewone kommetjes.

Eén van de studenten gaf achteraf dit commentaar: “Ik was me er niet van bewust”.

In een ander experiment aten proefpersonen 33% meer van de vies smakende, muffe popcorn uit een bak van gigantische afmetingen dan proefpersonen gewone popcorn uit een bakje met gewone proporties.

Visuele aanwijzingen helpen om je op tijd te laten stoppen met eten. Dat blijkt uit een derde experiment, waarbij een deel van de proefpersonen popcorn kreeg waarvan elk 7e òf 15e popcornbolletje rood gekleurd was. De groep waarbij elk zevende popcorntje rood gekleurd was, at het minst. Ze werden gevolgd door de groep waarbij elk 15e popcorn rood was.

(AP 2-1-2004, http://www.consumerpsychology.net, zie ook ‘why do we eat so much?‘ [ABC-reportage])

De polyfenolen in thee versnellen de vetverbranding door de lever.

Dat ontdekten Japanse wetenschappers die werkten met muizen door hun genetische aanleg snel dik werden. De muizen werden beduidend minder zwaar en hadden minder vetafzettingen in hun buik en lever als ze de stoffen uit thee door hun voer kregen. Nog niet zo lang geleden is ook ontdekt dat ratten meer cholesterol en vetten uitscheidden in hun ontlasting naarmate ze meer thee binnenkregen.



Uit ander onderzoek blijkt dat poeder van gedroogde groene thee de groei van vetlagen afremt. Volgens proeven is de anti-oxidantwerking van groene thee voor dit effect verantwoordelijk. Als vetcellen insuline waarnemen gebruiken ze agressieve stoffen om het insulinesignaal aan de rest van de cel door te geven, waardoor de cel vetten gaat opslaan. Groene thee blokkeert dat proces, vermoeden Japanse onderzoekers.

(Int J Obes Relat Metab Disorders en Phytother Res. 2003 May;17(5):477-80)

In Finland komt overgewicht nauwelijks voor. Een grootschalige campagne en een aantal andere maatregelen hebben veel succes gehad, constateert men.

De Finse overheid besloot tot een campagne toen in de jaren zeventig bleek dat nergens ter wereld meer mensen aan hartproblemen overleden dan in Finland.

Op school worden kinderen elk jaar gewogen. Bij neiging tot overgewicht komt er een arts bij. Veel automaten verkopen water; frisdranken vol suiker zijn verbannen uit de klas en kantine. Verder is er veel aandacht voor bewegen tijdens de schooldag.

En ook Finse voedselproducenten hebben zich onder invloed van een veranderende vraag aangepast. Nu is ongeveer een derde van de verkochte kaas in Finland vetarm.

(BBC Health, 5 januari 2004)

Iets minder eten door een koekje of extra snee brood te laten liggen is voor de meeste mensen voldoende om gewichtstoename met het klimmen van de jaren te voorkomen.

Veel mensen worden zwaarder als ze ouder worden. Nu stellen onderzoekers dat het genoeg is om vòòr of na het bereiken van de middelbare leeftijd per dag 100 calorieën te schrappen om dit te voorkomen.

100 calorieën staat gelijk aan een koekje (van een ons), een snee brood of drie vorken pasta.

Het exacte aantal calorieën dat mensen moeten schrappen om een stabiel en gezond lichaamsgewicht te behouden is afhankelijk van het lichaamsgewicht op jonge leeftijd. Gemiddeld neemt het gewicht van het gros van de mensen met ongeveer 2 pond per jaar toe op (en na) middelbare leeftijd.

100 calorieën schrappen kan ook door dagelijkse lichaamsbeweging te lassen en daarvoor volstaat dan een wandeling van 15 minuten per dag.

(Science 299(5608):853-855)

The observer, een engelse zondagkrant, meldt dat door het toenemend aantal dikke kinderen de levensverwachting voor het eerst sinds een eeuw daalt. Een slechte voeding en een gebrek aan beweging zijn de veroorzakers van dit fenomeen. De hoogste Britse adviseur voor de Volksgezondheid waarschuwde dat de kinderen van nu waarschijnlijk minder lang zullen leven dan hun ouders.
Voorzitter Sir John Krebs van de Foods Standards Agency, de Britse versie van het Nederlandse Voedingsbureau, vindt het een tikkende tijdbom en volgens hem is het tijd voor radicale maatregelen. De Britse supermarktketen Sainsbury’s zegt de hoeveelheid zout in het eten te gaan verminderen.
De daling van de levensverwachting noemt Krebs ‚Äúeen buitengewone ommekeer in de algemene verbetering van onze gezondheid”.

’s Avonds laat eten maakt je niet dik, volgens een recent onderzoek.



Wetenschappers aan de Oregon Health & Science Universiteit in de VS hebben testen verricht op 47 vrouwelijke apen. Ze hebben geen link gevonden tussen ’s avonds eten en overgewicht, wat een indicatie kan zijn dat het ‚Äòniet eten in de avond’ wel eens een mythe zou kunnen zijn.

Dr. Judy Cameron ontdekte dit fenomeen bij toeval. Hun onderzoek was oorspronkelijk gewijd aan het verband tussen vrouwelijke hormonen en gewichtstoename, waarvoor de onderzoekers de eierstokken hebben laten verwijderen van 19 van de 47 apen. Door het verwijderen van de eierstokken dalen de hormonen oestrogeen en progesteron, hetzelfde wat er gebeurt in de menopauze.

De onderzoekers ontdekten dat de apen waarbij de eierstokken verwijderd waren meer begonnen te eten en aankwamen.

Dr. Cameron vertelde dat door de afwezigheid van deze hormonen de voedselinname met 67% steeg en het gewicht met 5%.

Er werd ook een toename in het hormoon leptine geconstateerd. Leptine wordt geproduceerd door vetcellen en beïnvloedt de voedselinname.

Er zijn onderzoeken gedaan naar vrouwen in de menopauze waaruit bleek dat vele vrouwen dikker werden in deze fase van hun leven. De wetenschappers hopen dat dit onderzoek bijdraagt aan nieuwe behandelmethodes om dit probleem op te lossen. Tijdens het onderzoek kwamen de onderzoekers erachter dat apen op verschillende tijden eten. Veel apen aten laat in de avond of zelf ’s nachts. Er is geen verband aangetroffen tussen laat eten en gewichtstoename. Volgens Dr. Cameron is een calorie een calorie, wanneer je die ook inneemt. Het is absoluut gezonder om voor 8 uur ’s avonds te eten, anders loop je het risico om een vette snack uit de kast te halen, wat je wel dik maakt. (BBC News)

Ouders van (dikke)kinderen laten hun kinderen wel eens een ontbijt overslaan. Dit overslaan zou dan calorieën schelen en zo zouden de kinderen afvallen.

Deze gedachte is wel begrijpelijk, maar een hardnekkig misverstand. De bloedsuikerspiegel moet zo constant mogelijk gehouden worden, dit voor een optimaal functioneren van de van het verbrandingssysteem en hersenen. Wanneer er onvoldoende brandstof aanwezig is zal het kind zich duf en ongeconcentreerd voelen en zijn of haar stemming instabiel. De neurotransmitters (chemische boodschappers in de hersenen) zijn dan uit balans. Onderzoek heeft aangetoond dat een goed ontbijt het leervermogen sterk doet toenemen en er significante verschillen naar voren kunnen treden bij een IQ test (tot wel 15%).

Als de bloedsuiker spiegel laag is krijgen de kinderen (en ook volwassenen) trek in een nieuwe energie-impuls, zoals een reep of andere ongezonde calorierijke snacks. Deze snacks maken de kinderen dik.

Een goed ontbijt zorgt ervoor dat de thermostaat van de kinderen in de juiste stand staat, waardoor vetten makkelijker worden verbrand. Als uw kind gevoelig is voor overgewicht dan is van cruciaal belang dat hij of zij zich houdt aan drie maaltijden per dag.

Mensen zouden makkelijker kunnen afvallen als ze voedsel eten met meer smaakstoffen. Dat denkt Hirsch van de Smell & Taste Treatment and Research Foundation. Opgevoerd voedsel misleidt de hersenen, waardoor de suggestie is gewekt dat het lichaam meer heeft gegeten dan in werkelijkheid. Volgens Hirsch werken veel diëten niet.

Wetenschappers hebben nu een manier bedacht om verslaving aan chocolade en andere zoetigheden aan te pakken: de geur van vanille.

Uit een onderzoek blijkt namelijk dat de geur het verlangen naar zoet vermindert, waardoor het makkelijker wordt om gewicht te verliezen. Vanille verandert de stofwisseling in de hersenen. Vermoed wordt dat het de hoeveelheid serotonine in de hersenen doet afnemen, een substantie die waarschijnlijk de eetlust regelt.

De nogal hete kruiden, zoals cayennepeper, paprika- en chilipoeder kunnen helpen bij een programma om gewicht te verliezen. Dat zijn conclusies van DIET (Duits instituut voor “Ern?§hrungsmedizin und Di?§tetik”).

Deze hete kruiden zorgen ervoor dat je lichaam tijdelijk zoeter wordt, waardoor de behoefte aan energie groter wordt. Hetzelfde effect geldt voor hete koffie.

De voedingsdeskundingen adviseren daarom mensen die willen afvallen ook om zowel bij het ontbijt, de lunch als bij het avondeten een bak sterke koffie te drinken. Een ander advies voor lijners is: begin de dag met fruit of groentensap.

(Bronnen: DPA, LEF).

Mensen die willen afvallen doen er goed aan om niet te vervallen in een eenzijdig eetpatroon. Een extreem dieet is namelijk (onder meer) slecht voor je intelligentie. Uit Engels blijkt dat streng lijnende meisjes door ijzertekort aanmerkelijk lager scoorden op intelligentietests dan andere meisjes.

(Bron: INN)

Slaaptekort leidt tot voortijdige veroudering leidt, doordat het stresshormoon cortison flink toeneemt. Slaaptekort blijkt in nog meerdere opzichten de gezondheid te belemmeren en dan in het bijzonder bij kinderen. Kinderen die minder dan 10 uur per nacht slapen hebben een twee keer zo grote kans op overgewicht dan kinderen die 11 uur rust krijgen.

Onderzoekers denken dat slaap samenhangt met gewicht, doordat tijdens langere slaap meer groeihormonen worden aangemaakt. Die hormonen verbranden vet.

De kans is groot dat voor volwassenen precies hetzelfde principe geldt. Ook wij scheiden groeihormoon uit, maar dan wel in kleinere hoeveelheden.


(Bron: Ärtze Zeitung)

Onderzoekers hebben nu ‘ontdekt’ waarom mensen met een appelvorm – die veel vetafzetting hebben rond hun middel – eerder hart- en vaatziekte en suikerziekte krijgen, dan mensen met een peervorm, bij wie het vet alleen om de heupen zit.

Ontdekt is dat een vaag enzym dat het stresshormoon cortison aanmaakt, dat zorgt voor forse problemen in de hormoonhuishouding (insuline). Dit enzym staat bekend onder de naam 11-bèta HSC-1. Het komt drie keer zo veel voor in de vetcellen van de appelvormige mensen.

(Bronnen: Science, The Financial Times)

Regenachtig of guur geer geeft uitvluchten om lichaamsbeweging uit te stellen. Nadeel is dat dit voor een tragere stofwisseling kan zorgen. Daar komt nog bij dat je tijdens de wintermaanden minder zomerfruit eet, zoals verse perziken, tomaten en watermeloen. In plaats daarvan wordt vaker gekozen voor gezouten noten en koek.

Plus: minder daglicht kán je stemming beïnvloeden, waardoor je meer ertoe geneigd raakt om een winterslaap te houden.

Om je activiteit op te voeren ga je het beste na wat wintersporten je kunnen bieden en houd je stofwisseling op volle toeren met krachtraining en fitness.

De beste manier om te voorkomen dat je zwaarder wordt in deze vrije dagen is vind je in lichaamsbeweging. Bewegen is dè bewezen weg om stress en depressieve gevoelens te verminderen, je eetlust in toom te houden en de stofwisselingssnelheid weer op te voeren.

Om je eetlust te remmen: pluk je ook vruchten van het fruit van het seizoen, zoals sinaasappels, en leid jezelf af tijdens gezellige bijeenkomsten van de hapjes.

Om je brein te stimuleren: ga overdag naar buiten. Zonneschijn laat in je hersenen de chemische stof serotonine toenemen, waardoor je minder hevig verlangt naar koolhydraten.

(Bron: Weight Management Center in Baltimore)

Met ieder glas softdrink (zoals cola) of met suiker gezoete drank dat een kind dagelijks drinkt neemt de kans op vetzucht met 60% toe. Op dit moment zijn softdrinks de belangrijkste bron van suiker in de voeding. Meisjes krijgen gemiddeld dagelijks 36 gram suiker binnen via softdrinks, jongens 58 gram.



Dit blijkt uit onderzoek onder 500 adolescenten van 11 tot 12 jaar, waarover gepubliceerd wordt in de Lancet.

Dit is het eerste onderzoek dat een verband legt tussen het gebruik van softdrinks en zwaarlijvigheid bij kinderen. Andere bronnen laten zien dat de consumptie van softdrinks de laatste 50 jaar met 500% is toegenomen.

Het lijkt er steeds meer op dat het gebruik van softdrinks de belangrijkste reden is waarom de meeste mensen met gezondheidsproblemen kampen. Als men zoveel suiker tot zich neemt in die vorm wordt de eetlust onderdrukt, waardoor minder groenten worden gegeten die rijk zijn aan voedingsstoffen. Dit resulteert in tekorten aan essentiële stoffen. Softdrinks die gezoet zijn met asparataam zouden nog slechter kunnen zijn voor de gezondheid.

Te vet gegeten? Je daar achteraf rot over voelen hoeft dan misschien niet.

Eten van vlees en vet blijkt namelijk niet automatisch te leiden tot meer ziekte. Dat is vooral waar als je een flink trainingsprogramma volgt.



Dat mensen die veel vet eten, maar het aantal calorieën binnen de perken laten èn flink bewegen hun hart niet beschadigen blijkt uit onderzoek onder nomadische stammen in Afrika. Bij de stammen bestond 50% van de voeding uit vet en toch was geen persoon dik. Ze hadden ook gezonde cholesterolniveaus. Volgens de onderzoeker komt dat door 3 dingen: de stammen zijn zeer actief, nemen weinig calorieën in totaal tot zich en roken niet.

Hier in het westen, leiden we met z’n allen een zittend bestaan. Daar moet misschien verandering in komen door flink te bewegen. Veel lichaamsbeweging is beslist een factor die verklaart waarom de stammen niet dik werden, maar het is ook belangrijk om te weten dat vet de enige voedingsstof is die geen insuline vraagt om afgebroken te worden. (Veel insuline -> Kans op vetzucht).

(Bron: American Journal of Clinical Nutrition)

Mensen die aan de lijn willen doen, maar hun maaltje in schemerlicht nuttigen, lopen een grote kans dat ze tòch wat teveel eten. Dat blijkt uit nieuw onderzoek onder studenten (J. Kasof van de universiteit van Californië).

De hoeveelheid licht tijdens het eten moet je serieus nemen, want de kans dat je je aan een dieet of voedingsadvies houdt, is behoorlijk groter als je bij fel licht eet.

Men denkt dat dit komt doordat gedimd licht remmingen wegneemt. Bij sommigen is dat de remming om te eten, terwijl je toch geen honger hebt.

Wat moet je volgens de onderzoekers doen? Het spreekt voor zich: zorg ervoor dat je dineert met fel licht door alle lichten aan te doen, lampen te kiezen met een hoger wattage, de zonsverduistering overdag weg te nemen en lampen zo te draaien dat ze je bord verlichten.

Dit nieuwe onderzoek verklaart heel mooi waarom uit eerder onderzoek al bleek dat avondmensen- die liever lang opblijven en uitslapen- een grotere kans lopen om zich te overeten dan ochtendmensen. Vroeg naar bed en ook vroeg weer op zou volgens de onderzoekers voor veel mensen goed zijn.

Je kunt afslanken door niets meer te doen dan ademhalen. Dat beweert Jill Johnson, de nieuwste afslankgoeroe van Amerika.

Meer dan 750.000 volgelingen verliezen kilo na kilo met de door haar ontwikkelde methode Oxycise. Het idee achter Oxycise is simpel. De meeste mensen gebruiken volgens Johnson slechts éénvijfde deel van de totale capaciteit van hun longen.

“Zodra zuurstof in aanraking komt met vetmoleculen, dan worden ze afgebroken en uit het lichaam afgevoerd. Hoe meer zuurstof we inademen, hoe meer vetten er dus verbrand zullen worden. Oxycise is dan ook gericht op een betere en diepere ademhaling”, aldus Jill Johnson.

De methode bestaat uit een serie oefeningen die hoogstens een kwartiertje van je tijd in beslag nemen en overal beoefend kunnen worden. Zelfs in de auto of achter het bureau.

Professor Girandola van de Universiteit van Southern California heeft Oxycise onderzocht. “Met deze methode kan tot 140 procent meer calorieën verbrand worden dan met fietsen of hardlopen”, luidt zijn conclusie.