Geweld in een relatie of binnen gezinnen wordt vaak gekarakteriseerd door een patroon van wisselend gedrag. Juist deze wisseling van schaamteloos gedrag en de pauzes waarin er weer liefdevol gereageerd wordt, versterken paradoxaal genoeg de binding met de gewelddadige partner.
Vicieuze cirkel van liefde en geweld
Waarom verlaat je als vrouwzijnde die gewelddadige man niet gewoon? Makkelijker gezegd dan gedaan, want zowel de man als de vrouw lijkt zich vaak in een vicieuze cirkel van liefde en geweld te bevinden. Deze cyclus begint bij een hevige ruzie waarop beide partners een gevoel van schaamte ervaren. Vervolgens gaat deze schaamte bij de man over in een gevoel van woede en bij de vrouw resulteert dit in wrok en verborgen revanche. Een analyse van deze spiraal van schaamte en geweld laat zien dat de partners steeds weer (vergeefse) pogingen doen om de relatie te herstellen. Daarbij zorgt gezamenlijke ontkenning van het geweld en de schaamte voor een gevoel van verbinding. Het verwerken van deze schaamte heeft voor beide partners een andere betekenis.
De vrouw blijkt haar gevoelens van schaamte meer te internaliseren in tegenstelling tot de man die zijn schaamte meer externaliseert door middel van woede-uitbarstingen waarvan hij de oorzaak en schuld bij haar onmogelijke gedrag legt. Het trieste gevolg is een proces van wederzijdse vernedering en beschaming in de vorm van een negatieve spiraal met een eindeloze herhaling van vernedering, schaamte en geweld.
Vrouwen schamen zich meer
Vrouwen hebben over het algemeen meer schaamtegevoel dan de mannen. De veronderstelling is dat vrouwen meer internaliseren door zelfverminking, zelfbeschadiging en zelfverachting. De mannen projecteren hun schaamte daarentegen meer naar buiten toe door middel van geweld. Een verklaring voor het gewelddadige gedrag van deze mannen is dat zij meer schaamtevolle gebeurtenissen hebben meegemaakt in hun jeugd dan de ‘normale’ man. Wanneer deze schaamte dan weer wordt opgeroepen, zijn zij eerder geneigd over te gaan op gewelddadig gedrag.
Psychoanalytici bevestigen deze link tussen schaamte, narcisme en hechting. Schaamte uit zich dan op een gewelddadige manier, omdat de positie en het ideaalbeeld van de gewelddadige man binnen de primaire groep (ouders of geliefde) in het geding is. Het gevolg is een narcistische krenking van de man waarin bij ontkenning van het ideaalbeeld door betrokkenen een kwetsbaar en schaamtegevoelig zelfbeeld ontstaat.
De man heeft het gevoel tekort te schieten en probeert dit te compenseren door een onnatuurlijk hoog zelfbeeld van zichzelf te koesteren en hiernaar proberen te leven. Bij hun vlucht in narcisme zetten mannen vrouwen op en voetstuk. Dreigen vrouwen van dit voetstuk te vallen, dan is geweld (die voortkomt uit narcistische woede) het gevolg.
(Groen, M. (2003). De Samenhang van schaamte en geweld. Tijdschrift voor psychotherapie, 29, 255-269)

Uit het onderzoek blijkt ook dat 40 procent van de ernstig eenzamen ook last heeft van depressieve symptomen. Naast eenzaamheid hebben dus ook nog andere psychische problemen. In dit geval is professionele hulp aan te raden dat sleutelt aan vermindering van depressieve symptomen.
Er is al een reeks van onderzoeken die laten zien dat er een verband is tussen sociaal geïsoleerd staan en ziektes, zoals hart- en vaakziekten. Al eerder werd een verband aangetoond tussen de genen en eenzaamheid onderzocht in een recent Nederlands onderzoek onder 8.000 tweelingen. Het onderzoek van de UCLA keek nog wat specifieker naar het type genen dat in dit verband betrokken is.
Nieuw onderzoek heeft uitgewezen dat het bespreken van problemen onder tienermeisjes kan leiden tot meer emotionele problemen, zoals depressies en angsten. Het veelvuldig bespreken van problemen door stil te staan bij de negatieve gevoelens die gepaard gaan met de problemen kan zowel een positief als een negatief effect hebben op mensen. Voor tienermeisjes bleek het positieve effect dat de vriendschapsbanden er door werden versterkt. Maar meisjes die vaak over problemen praatten met vriendinnen schijnen ook vaker last te hebben van depressie- en angstklachten. Deze klachten leiden op hun beurt weer tot het vaker bespreken van problemen.
Om het onderzoek te kunnen uitvoeren, plaatsten wetenschappers van de universiteit in Wisconsin advertenties in de krant. Ze kregen daarop reacties van diverse echtparen. Daarvan bleven er 16 over van wie werd vastgesteld dat het ging om ‘gelukkig getrouwde stelletjes’.
Mensen die hun relatie met anderen zien als totaal goed of helemaal niets, dus zonder tussenweg, hebben een lage zelfwaardering. Tot die conclusie komen onderzoekers van de universiteit van Yale.
Wat voor type man een vrouw aantrekkelijk vindt, is afhankelijk van het al dan niet innemen van de pil. Psychologen beweren dat de pil ertoe bijdraagt dat vrouwen een man met een ‘macho’-uiterlijk verkiest boven de vrouwelijke types.
Uit eerder onderzoek wordt door sommigen afgeleid dat mannelijke machogezichten als aantrekkelijker worden gezien. Men denkt dat dit komt doordat deze mannen gunstige genen zouden hebben, die voor goede weerstand tegen ziekten zorgen. Toch kiezen de meeste vrouwen onbewust voor mannen met minder bedreigende gezichtskenmerken, omdat ze meer belang hechten aan eerlijkheid en goede opvoedingsvaardigheden dan ‘weerstand tegen ziekten’.
De sleutel tot blijvende gezondheid voor vrouwen is: blijf een leven lang alleenstaand. Die conclusie volgt uit een onderzoek bij 4.500 mannen en vrouwen, waaruit wordt afgeleid dat zij die alleenstaand blijven een betere mentale gezondheid genieten dan vrouwen trouwen of te maken krijgen met gevolgen van een breuk.