Voeding en supplementen

Ouderen die hun hele leven multivitamines of visoliecapsules hebben gebruikt, zijn intelligenter en scoren hoger op tests die hun mentale vermogens meten.

Dat kunnen we lezen in de tabellen hieronder en hiernaast en blijkt uit onderzoek bij mensen die geboren waren in 1936. Zij werden vanaf 1947 tot in 2001 gevolgd. Diverse malen werden cognitieve vermogens in kaart gebracht, naast het voedingspatroon, gebruik van voedingssupplementen. Ook werd gekeken hoe het zat met de risicofactoren voor hart- en vaatziekten.

Het resultaat: na correctie voor het IQ op kinderleeftijd was het IQ op 64-jarige leeftijd significant hoger bij supplementenslikkers. Zowel visolie (omega-3-vetzuren) als multivitamines zouden het proces van cognitieve veroudering vertragen.



In de onderstaande tabel staan de resultaten op verschillende cognitieve tests, uitgesplitst naar het al dan niet gebruiken voedingssupplementen. De totale groep bestaat uit 266 personen, die getest zijn op de leeftijd van ongeveer 11 jaar (in 1947) en 64 jaar.



[American Journal of Clinical Nutrutrion, 2004 Dec;80(6):1650-7]

Zwangere vrouwen met een laag foliumzuurgehalte tijdens de eerste weken van de zwangerschap hebben een grotere kans op een kindje met een laag geboortegewicht.



Het is al langer bekend dat extra foliumzuur de kans op een neurale-buisdefect, zoals een open ruggetje (Spina Bifida), bij kinderen van vrouwen die daar aanleg voor hebben, verkleint. Onderzoek bij bijna 1000 vrouwen en hun pasgeboren kinderen toont aan dat foliumzuur ook gerelateerd is aan geboorte-gewicht, waarbij een laag foliumzuurgehalte bij de moeder samenhangt met een laag geboortegewicht van het kind.



Een laag geboortegewicht vormt een risicofactor voor het ontstaan van verschillende gezondheidsproblemen, zoals ademhalings-stoornissen en diabetes (suikerziekte). Foliumzuur speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van het zenuwstelsel dat vanaf de eerste dag na de bevruchting wordt aangelegd en blijkt nu ook van belang te zijn bij het bereiken van een gezond geboortegewicht.



Het wordt zwangere vrouwen, met name vrouwen die zwanger willen worden of vrouwen die net zwanger zijn, dan ook aangeraden extra foliumzuur te slikken. Foliumzuur zit vooral in groenten en volkorenproducten. Aangezien zwangere vrouwen minstens 50 bruine boterhammen per dag zouden moeten eten om aan de aanbevolen hoeveelheid te komen, wordt hen geadviseerd extra foliumzuur te slikken, bijvoorbeeld in de vorm van tabletten. (British Journal of Nutrition)

Multivitaminepreparaten verminderen de kans op griep, verkoudheid en andere infecties met zeventig procent. Dat concluderen Amerikaanse onderzoekers uit een onderzoek onder 130 ouderen in een bejaardentehuis. De multivitamines werkten echter alleen bij ouderen met suikerziekte. De andere proefpersonen hadden het preparaat kennelijk niet nodig.

(Will Boggs. Multivitamins may reduce infection rates in patients with type 2 diabetes)

Hoewel ongeveer een kwart van de volwassen Amerikaanse bevolking vitamine E slikt voor een gezonder bloedvatenstelsel, blijkt uit onderzoek dat er geen bewijs is voor een effect van vitamine E op het voorkomen of behandelen hart- en vaatziekten. Om duidelijk te krijgen wat de effecten zijn van het slikken van vitamine E op aandoeningen aan het bloedvatenstelsel doorzochten onderzoekers in Florida de literatuur vanaf 1990. Ze vonden zeven studies met in totaal 106.000 proefpersonen. Slecht in één studie werd er een effect gevonden: vitamine E bleek onder andere de kans op een niet dodelijke hartaanval te verkleinen bij ouderen die een hartaandoening hadden. Toen het effect over alle studies werd berekend bleek er geen significant effect te zijn.

Het gebruik van vitamines lijkt een relatief simpele manier om gezondheidsrisico’s te verkleinen, maar volgens de onderzoekers staat daar wel tegenover dat dit ten koste kan gaan van het aannemen van gezonde leefgewoontes waarvan het effect wel is aangetoond, maar die meer moeite kosten (o.a. meer lichaambeweging). De resultaten worden gepubliceerd in de Archives of Internal Medicine.

Bron: Patient Health International



Klik hier voor eerdere berichten over vitamine E

Mensen zijn door suppletie met het aminozuur tryptofaan beter in staat om heel snel de stemmingstoestand van anderen te peilen.

Die conclusie komt uit een Brits onderzoek onder 24 proefpersonen die 1,8 gram tryptofaan kregen of een placebo. Daarna lieten ze beide groepen gezichten van mensen zien, waarbij de proefpersonen moesten vertellen hoe die mensen zich voelden.

De proefpersonen die tryptofaan hadden gebruikt waren beter/sneller in staat angstige of juiste blije gelaatsuitdrukkingen te onderscheiden.

Tryptofaan wordt soms gebruikt als als antidepressivum of serotoninebooster. Het is een essentieel aminozuur dat diverse functies heeft in ons lichaam. Tryptofaan is voorloper van diverse belangrijke stoffen, waaronder serotonine, het belangrijke antistress-hormoon. Het staat ook bekend als het ‘happy’ hormoon.

Tussen 1966 en 2000 zijn er 108 onderzoeken gedaan naar de werkzaamheid van dit aminozuur. Die onderzoeken wijzen ze erop dat Tryptofaan beter depressieve klachten bestrijdt dan een nepmiddel.

De hoeveelheid tryptofaan in het lichaam kan behalve door het slikken van supplementen ook worden verhoogd door consumptie van bepaalde voedingsmiddelen die in het bijzonder rijk zijn aan tryptofaan: brood, kaas, melk, schelpdieren, slakken, inktvis, noten, pruimen en tropisch fruit.

(Psychopharmacology)

Voorheen bleek uit onderzoek al dat vis en aspirine wellicht de ouderdomsziekte Alzheimer konden voorkomen of verminderen. Nu is uit nieuw onderzoek gebleken dat vitamine C en E in hoge, dagelijkse doseringen wellicht ook de ziekte van Alzheimer kunnen voorkomen. De vitamines dienen wel in aparte supplementen genomen worden, dus de vitamines in multi-vitaminepillen zouden niet geschikt zijn.



De anti-oxidanten in vitamine C en E zorgen er volgens wetenschappers voor, dat de zogenaamde vrije radicalen niet meer aangemaakt worden. Deze vrije radicalen zouden van schadelijke invloed op de hersenen zijn. Deze ontdekking is mogelijk van groot belang voor de bestrijding van de ouderdomsziekte, de kans op Alzheimer neemt aanzienlijk toe naar mate mensen ouder worden. (CNN)

Wie twee gram CLA per dag slikt, blijkt uit onderzoek door de producent, heeft minder last van virusinfecties en maakt meer antilichamen aan.

Proefpersonen kregen het verkoudheidsveroorzakende rhinovirus toegediend en werden vervolgens ingedeeld in twee groepen. De ene groep kreeg elke dag 2 gram CLA, de andere groep een placebo. Het rhinovirus dringt normaal gesproken de neus binnen als de weerstand laag is en nestelt zich dan in het slijmvlies dat door de irritatie opzwelt. Na een aantal dagen komt het slijm los.

Zij die dagelijks CLA binnenkregen ervoeren een vlotte algehele afname van de belangrijkste symptomen van de infectie, zoals een zere keel en hoofdpijn. Dat lag anders voor de controlegroep.

CLA komt voor in melk en vleesproducten. Sinds kort is een methode ontdekt om uit linolzuur zuivere CLA te maken.

(Link)

In een studie onder 34 mannen en 86 vrouwen van 65 tot 91 jaar oud maten onderzoekers het vitamine-E-gehalte en het denkproces met een vragenlijst. Ze constateerden dat de mensen die minder dan de helft van de aanbevolen dagelijks hoeveelheid vitamine E binnen kregen veelvuldig fouten maakten op de test. Mensen die geen fouten maakten hadden aanmerkelijk hogere bloedwaarden als het gaat om deze vitamine. Volgens het Spaanse onderzoeksteam zouden oudere mensen baat kunnen hebben bij het nemen van extra voedingssupplementen met daarin vitamine E.

Theorie is dat zonder voldoende vitamine E, de vetoplosbare antioxidant, de hersenen een kans lopen om ranzig te worden. Vitamine E beschermt het vet in de celmembranen en helpt verder om de overdracht van boodschappen in en tussen cellen te reguleren. Waarschijnlijk vanwege dit mechanisme voorkomt slikken van vitamine E het ontstaan van de ziekte van Alzheimer.

(J. Nutr. 132:2065-2068)

Brussel wil een limiet stellen voor de hoeveelheden vitaminen en mineralen die voedingsproducten mogen bevatten. Volgens Brussel kan het de gezondheid schaden, wanneer deze in te grote hoeveelheden worden ingenomen. Europees commissaris Byrne wil ter bescherming van de volksgezondheid daarom een maximale hoeveelheid in supplementen vaststellen.

Byrne, commissaris volksgezondheid, heeft een lijst opgesteld van 45 soorten voedingssupplementen waarvan de dagelijkse inname niet boven bepaalde hoeveelheid mag stijgen. Op deze lijst staan overigens geen producten die in bepaalde Europese lidstaten nog omstreden zijn. ,,Er bestaat al een vrije circulatie van deze producten binnen de hele EU”, aldus een woordvoerder van de Europese Commissie. Dergelijke supplementen zijn onder meer toegevoegd aan ontbijtgranen en energierepen. (Trouw)

Voedingsmiddelen eten die rijk zijn aan antioxidanten beschermt de cognitieve functies tegen achteruitgang. Die conclusie volgt uit een onderzoek van de Universiteit in Toronto.



Oude honden die met antioxidanten verrijkt voeding kregen toegediend, presteerden beter op een aantal complexe cognitieve taken dan honden die ‘gewoon’ aten. De oudere honden op het verrijkte maal presteerden zelfs evengoed als jonge dieren.

Bij honden gaat net als bij mensen een aantal cognitieve functies achteruit bij het ouder worden. Het leren van nieuwe informatie gaat bijvoorbeeld moeilijker.

Antioxidanten, zoals vitamine E, C en bètacaroteen, verminderen celschade.

De rol van voeding m.b.t. de cognitieve functies is tot nu toe een weinig bestudeerd terrein.

(Neuroscience 2003, Society for Neuroscience 33rd Annual Meeting, 8-12 november 2003)

De aanbevolen hoeveelheid voor vitamines en mineralen is gebaseerd op een bepaalde ‘index’ voor ziekten. Om bijvoorbeeld de benodigde hoeveelheid calcium te bepalen, heeft men gekeken hoeveel mg nodig is om botontkalking te voorkomen. Bij vitamine D ging het om het voorkomen van Engelse ziekte (rachitis).

Maar pas de laatste jaren ontdekt men dat voedingsstoffen niet alleen op de korte termijn ziekten helpen voorkomen, maar ook van belang zijn bij preventie van chronische kwalen.

De ‘normale’ range voor veel voedingsstoffen, de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, is alleen gericht op hun actie tegen korte-termijn-ziekten en is waarschijnlijk ontoereikend als het gaat om bescherming van het lichaam tegen de lange-termijn-kwalen, zoals kanker, hart- en vaatziekten en achteruitgang binnen het centrale zenuwstelsel. Omdat deze chronische aandoeningen pas laat in het leven de kop op steken, worden ze vaak toegeschreven aan andere factoren dan voeding. Nu laat nieuw onderzoek echter zien dat marginale voedingstekorten aan de basis kan liggen van vele chronische aandoeningen.



Eén van die stoffen is vitamine D. Oorspronkelijk dacht men dat een persoon genoeg vitamine D had, als Engelse ziekte niet voorkwam.

Het artikel waarnaar de onderstaande link verwijst, belicht dat al meer dan 60 jaar bekend is dat er een omgekeerd verband is tussen zonlicht en kanker. Er is natuurlijk wel een direct verband tussen blootstelling aan de zon en huidkanker.

De actieve vorm van vitamine D (calcitrol) zou celdifferentiatie controleren en dus beschermen tegen kanker.

Vooral mensen die de ontwikkeling van een autoimmuunziekte, zoals MS en reumatoïde artritis, willen tegengaan, moeten ervoor zorgen dat er voldoende vitamine D beschikbaar is. En dat is maar de vraag nu dat mensen hun huid minder blootstellen aan zonlicht.



Vitamine D zit vooral in vette dierlijke levensmiddelen, zoals vette vis, kaas, lever, eieren en levertraan. Je lichaam kan zelf voldoende vitamine D aanmaken onder invloed van zonlicht. Als er genoeg zonlicht dagelijks op je huid valt, hoef je geen voedsel te eten dat vitamine D bevat.

In deze periode van het jaar is suppletie met levertraan(capsules) een aanrader. Deze bieden een uitstekende bron van vitamine D.

In het geval van vitamine D schaadt overdaad, omdat het een vetoplosbare vitamine betreft. Het is daarom altijd belangrijk om de aanbevolen dosering niet te overschrijden.

(Zie: American Journal of Clinical Nutrition, Vol. 78, 912-919, November 2003)

De populaire homeopathische middelen met het ingrediënt echinacea helpen niet bij verkouden kinderen. De symptomen zijn niet eerder weg en de hevigheid van de verkoudheid neemt niet af, melden onderzoekers van de Universiteit van Washington in het Amerikaanse Seattle.

In de VS gaan jaarlijks voor 300 miljoen dollar aan echinaceaproducten over de toonbank. Bij honderden geteste kinderen tussen de 2 en 11 jaar is niet gebleken dat ze noemenswaardig baat hadden bij echinacea. Een klein aantal kinderen krijgt bovendien huiduitslag na gebruik van het middel, in plaats dat het de weerstand verhoogt.

Kinderen zijn gemiddeld zes tot acht keer per jaar verkouden, dat tussen de zeven en negen dagen duurt. De onderzoekers stellen dat studies onder volwassenen tot dusver nog niet eenduidig zijn. Er is daarom ook nader onderzoek nodig. (ANP)

Een mix van omega-3-vetzuren, vitamine E en flavonoïden beschermen spiermassa tegen de negatieve gevolgen van intensieve inspanning. Dat schrijven sportwetenschappers.

Twintig proefpersonen slikten de mix van deze drie stoffen twee weken achter elkaar. Daarna lieten de onderzoekers hun biceps overbelasten met negatieve setjes op een machine. De onderzoekers analyseerden daarna het bloed op stoffen die iets zeggen over de beschadiging van spierweefsel.

De concentraties van de ontstekingseiwitten interleukine-6 en C-reactive protein waren lager dan bij een controlegroep die het supplement niet had gebruikt.

Uit het onderzoek blijkt echter dat het supplement niet de spierpijn achteraf verminderde.

(Med Sci Sports Exerc. 2003 Dec;35(12):2032-2037)

Uit onderzoek blijkt dat mensen die veel groenten en fruit eten, vooral groene bladgroenten zoals spinazie, de kans op een hartaanval met 20% verkleinen. Dat effect is te danken aan foliumzuur. Die vitamine zorgt ervoor dat er minder homocysteïne in het bloed komt. Dat is gunstig, want een hoog gehalte aan homocysteïne draagt bij tot aderverkalking.

Onderzoekers vroegen aan bijna 10.000 mannen en vrouwen naar hun eetpatroon. Op basis daarvan berekenden ze de dagelijkse consumptie van foliumzuur en koppelenden daaraan het aantal hartaanvallen. Daaruit bleek dat zij die méér dan 300 microgram foliumzuur binnenkrijgen minder kans lopen op hartproblemen.

Uit eerder onderzoek door de Universiteit van Groningen blijkt dat maar 6% van de Nederlandse bevolking voldoende foliumzuur binnenkrijgt (gemiddeld 200 microgram). Door een portie spinazie en een glas sinaasappelsap aan het eten toe te voegen komt men binnen de veilige 300 microgram-norm, 400 microgram is nog beter.

Foliumzuur zit onder meer in bladgroenten, aardappelen, fruit, lever en brood. Omdat lang koken en lang bewaren foliumzuur vernietigen, is het belangrijk om groenten en fruit zo kort mogelijk te bewaren of te bewerken.

(Bronnen: Stroke: Journal of the American Heart Association, Rijksuniversiteit Groningen).

Wetenschappers (m.n. B. Caterson) hebben nu het geloof in levertraan bevestigd: het is goed voor je gewrichten.

Dagelijks een supplement met levertraanolie innemen kan bij mensen met gewrichtsontsteking de aantasting van het kraakbeen zelfs terugdraaien, waardoor de pijn die samengaat met artritis vermindert. Men zegt nu ook dat dit supplement in sommige gevallen in de plaats kan komen van kunstgewrichten. Levertraan dankt deze gunstige werking aan de omega-3-vetzuren. Daarnaast komt er veel van het vetoplosbare vitamine D in voor.



De onderzoekers geven aan opgewonden te zijn over deze resultaten. Levertraan kan veel mensen met reuma helpen, wat door hen gezien wordt als levensbedreigende ziekte (tast afweer aan). Caterson: “We zijn er verheugd over dat iets dat zo simpel en gewoon is als levertraanolie de kracht heeft om verlichting en verbeterde levenskwaliteit te brengen aan veel mensen die lijden aan osteoarthritis (botontsteking)”.

Voedingssupplementen die aan ratten werden gegeven, gaven deze beestjes niet alleen meer energie en uithoudingsvermogen, maar verbeterde ook significant hun geheugen. Oudere ratten leefden op en gingen zich als een jong diertje gedragen.

Onderzoekers denken dat deze verbeteringen ook voor mensen kunnen gelden.



Het gaat hier over twee (natuurlijke) stoffen: acetyl-L-carnitine en alfa-liponzuur (antioxidant). L-carnitine is een vitamine-achtige stof die helpt om vet om te zetten in energie. Onderzoek heeft uitgewezen dat het mogelijk het hart beschermt en kan helpen om het gewicht op peil te brengen.

De onderzoekers van de Universiteit van Californië hebben nu patent aangevraagd op de combinatie van de twee stoffen met celverjongende werking.

Men denkt dat de combinatie de energieproducerende organellen in de cel revitaliseert. De verzwakking van de mitochondriën zou een belangrijke oorzaak van veroudering zijn. Door de achteruitgang van mitochondriën neemt de opeenhoping van vrije radicalen toe, waardoor enzymen niet langer hun werk goed kunnen doen. De combinatietherapie stimuleert de activiteit van een beschadigd enzym (carnitine acetyltransferase) die een sleutelfunctie heeft als het gaat om de brandstof voor de mitochondriën.

De informatie die consumenten van supplementen via populaire tijdschriften krijgen is onvolledig. Dat zeggen Amerikaanse onderzoekers die keken naar 250 artikelen over supplementen voor ouderen, zoals anti-oxidanten, ginkgo en glucosamine. Zelfs de betere artikelen gaven geen informatie over maximale doseringen, bijwerkingen of wisselwerkingen met medicijnen.

(

Lycopeen, een natuurlijke anti-oxidant, blijkt bij mannen de vruchtbaarheid te verbeteren.

Mannen die per supplement veel lycopeen binnenkrijgen hebben 67% meer zaadcellen, 75% beweeglijker sperma en 63% beter gevormde spermatozoën. Dat blijkt uit onderzoek onder mannen die 3 maanden iedere dag een supplement met lycopeen kregen. Het gaat om de stof die tomaten hun rode kleur geeft. Het komt veel voor in tomaten(puree), druiven en watermeloen.

(Reuters health)

Met aanpassing van voeding valt veel narigheid te voorkomen, met name op latere leeftijd. Dat wordt weer eens bevestigd in onderzoek onder 1.600 personen van 70 jaar of ouder.

Dit onderzoek richtte zich op het dieet dat dementie voorkomt.

Het onderzoek wijst heel duidelijk uit: het eten van voeding rijk aan omega-3-vetzuren beschermt tegen cognitieve achteruitgang, en ook tegen dementie. Omega-3-vetzuren komt veel voor in vette vissoorten, zoals zalm en makreel. Mensen die dat liever niet eten, vinden omega-3 in lijnzaadolie, maar dan in iets minder sterke vorm.

Van Omega-3-vetzuren werd al eerder een positieve werking aangetoond o.m. bij astma en allergie voor melk. Het is een nieuw wapen in de strijd tegen sommige vormen van kanker. Maar op de eerste plaats hebben wetenschappers zich beziggehouden met de vraag wat het verband is tussen omega-3-vetzuren en het (voorkomen van) hart- en vaatziekten (pas de laatste vijf jaar).

En met deze nieuwe onderzoeksuitkomst hebben we nog meer ondersteuning voor het idee dat het volgen van een juist voedingspatroon één van de meest belangrijke dingen is die je kunt doen, en dat dan niet alleen om meer jaren aan je leven toe te voegen, maar vooral de levenskwaliteit te verbeteren.

(European Journal of Clinical Nutrition December)

Eerder onderzoek wees al uit dat mensen die genoeg vit. E opnemen 70% minder kans hebben op de ziekte van Alzheimer.

Een andere antioxidant, vitamine C, heeft geen aantoonbaar effect op de mentale functie. Resultaten zijn wat dit betreft niet eenduidig genoeg.

De onderzoeksuitkomsten zijn belangrijk te noemen, omdat het gros van eerder onderzoek naar antioxidanten alleen maar gekeken werd naar behandeling van mensen die al Alzheimer of geheugenproblemen hadden. Veranderingen in de hersenen die voorloper zijn van Alzheimer beginnen lang voordat de eerste kenmerken van geheugenverlies zich openbaren.



De vetoplosbare vitamine E is te vinden in groene bladgroenten en in noten, olijven en plantaardige olieën. Onderzoekers waarschuwen tegen megadoseringen van pillen met vitamine E. Die zouden risico’s met zich mee kunnen brengen, waaronder verhoogde kans op inwendige bloedingen.

(Archives of Neurology)

Mensen die dagelijks 1 gram van het aminozuur tryptofaan gebruiken, zijn dominanter, maar maken ook minder vaak ruzie.

Dat blijkt uit een Amerikaans onderzoek onder 98 gezonde vrijwilligers. De ene helft van de groep nam gedurende twaalf weken dagelijks een capsule bij de maaltijd in. De andere helft een placebo.

Trypotofaan is een precursor van serotonine. Lage niveau’s van serotonine komen vaker voor bij depressieve, impulsieve en agressieve mensen. Het effect van tryptofaan is in overeenstemming met andere onderzoeken die lieten zien dat dit aminozuur de gemoedstoestand van depressieve mensen kan verbeteren.

(Bron: Neuropsychopharmacology August 2001)